Зулмоти поёни шаби сиях (кисми 3)

29 09 2012

— Оча, оча, бибиямро ки зад? Бибиям чаро гиря доранд? — ин суолҳои писарчаи чорсолаи Аслиддин буд, ки давон-давон омада аз модараш пурсид. Хамсари Аслиддин хост ба кулбаи пиразан ворид шавад, аммо апаи Азизмоҳ аз дар берун шуданд. Аз чашмони сурху намдорашон маълум буд, ки гиря кардаанд. Ба нигоҳи суоломези келинаш бо табассум посух дод,
— Умедчон дуруг мегуяд. Гиря накардаам.

— Не, хола. Умедчон дуруг намегуяд. Чи гап шуд? Саломатиатон хуб аст? — ҳамсари Аслиддин бо хавотирй аз пиразан суол кард.
— Хубам. Хеч гап не. Аслиддинамро хоб дидам. Дилам каме зик шуд. Худо нигаҳдораш бошад…

Он рузҳо дар паи мочарои ду халабонҳои дар Кургонтеппа зиндонишуда, фишору таъкиб болои муҳочирони точик дар шаҳрҳои калони Русия авч гирифта буд.
Отамурод ва Аслиддин, нав ба истгоҳ расида буданд, ки мошини пулис дар назди онҳо карор гирифт. Ду афсари пулис аз мошин фаромада назди онҳо омаданд ва ҳуччатпурсиданд. Аслиддину Отамурод шиносномаҳояшонро ба пулисхо доданд.
— Инро бин бо кайдномаи Искутск дар Маскав сайp карда гаштааст. — яке аз пулис варакаи кайдномаро ба дигараш дод.
Аслиддин гуфт, ки имруз омадааст ва се руз вакт дорад. Аммо дарёфт, ки чиптаи катора ҳамроҳи бо ҳуччатҳояш нест.
Пулиси дигар шиносномаи Отамуродро баргардонида, ба Аслиддин ишора кард, ки ба мошин бишинад. Дар ҳоле, ки афсарон ба мошин менишастанд Отамурод хоҳиш мекард Аслиддинро раҳо намоянд. Аммо ба сухани у эътибор надода, дарҳои худро пушиданд ва ба роҳ баромаданд.
Дар дохили мошин боз як нафаре гайрирус менишаст. Аслиддин ба пулис гуфт, ки кайдномааш конунист ва у се руз ҳак дорад. Пулисе, ки дар нишастгоҳи паҳлуи ронанда менишаст, бо тамасхур гуфт «.. Холо мо ба ту ҳакатро нишон медихем.»
Нафари дигаре, ки дар паҳлуи Аслиддин менишаст, бо забони точикй гап зад. У аз Аслиддин пурсид:
— Точик ҳасти?
— бале. — посух дод Аслиддин.
— Аз кучо мешавй? -боз суол кард у.
— аз Панчакент.

Ин лаҳза суҳбати нав огозгаштаи ду ҳаммиллатро пулиси ронанда бурид: — хуш, бо забони худ ҳарф назанед!..

Аслиддин ба дарёи андешаҳо гарк шуд. Ба хотираш суханҳои боре гуфтаи маҳбубаи русаш Надя расид. Дар пеши назараш чеҳраи шоди у намудор гашт, ки мегуфт, «..Хаёт, аз хатҳои сиёҳу сафед иборат аст. Пас аз хати сиёҳ, албатта хати сафед низ хоҳад омад…»
Хар вакте, ки ба шикасте рубаруй мешуд, Надя хеле моҳирона, бо суханҳои таъсирбахш уро ором мекард, неруи тоза медод ва дигарбора ба муборизаҳои шадид барои зинда мондан мефиристод. Махз барои ин Надяро дуст медошт. Дар аввал Надяро низ мехост монанди даҳҳо духтари дигар пас аз ҳамхоба шудан «хайрухуш» гуяд. Аммо натавонист. Ин духтар бо меҳрубониҳояш тавонист дили бераҳму сангини уро ба даст орад.
Аслиддин, ҳис кард, ки муҳточи навозишҳои Надя шудааст. У акнун пушаймон буд, ки аз шаҳри Иркаутск рафт. Ашкрезиҳои Надя пеши назараш меомад. Надя гуё медонист, ки дигар Аслиддинро намебинад.
Аммо Аслиддин дигар чора ҳам надошт. Чунки кайҳо боз бекорй сабаби бепул мондани модару ҳамсараш шуда буд. У бояд дар зудтарин фурсат кор ёфта, маблаге пешпардохт гирифта ба хона фиристад.

Аслиддин, худашро таскин медод, ки «поёни шаби сияҳ сафед аст» ва бояд акнун сафедие ба у намудор шавад, бояд.

У дар гушаи хаелаш ва хатто тассавур хам намекард, ки бесуд ва гайриконунй ба шиносномаи у мухр зада уро «депортатсия» хоханд кард.

(давом дорад)





Зулмоти поёни шаби сияҳ (кисми 2)

15 09 2012

Фавора об мепошиду насим зарраҳои хурди обро ба атроф мепошид. Дар атрофи он писарчае хурдакак, ки гуё имруз роҳравиро омухта бошад бо ҳаячон кадам мезад. Аслиддин дар яке аз харакчаҳои атрофи фавора нишаста буд ва ин манзараро тамошо мекард. Ба назари у чунин менамуд, ки гуё писарча доим дар банд буду нав уро озод карданд ва у бо завк кадам мезанад, мегурезад, намехоҳад уро доранд, намехоҳад озодиашро аз даст диҳад. Модари писарча аз паси у гашта, бо телефони дастй уро аксбардорй мекард.
Аслиддин мехост андешаҳои парокандаашро сарчамъ орад ва ба суоли «чй бояд кард?» посух ёбад. Дар ин ҳол чашмаш ба раҳгузаре сарсиёҳ афтод.
«У точик аст..» аз дил гузаронд Аслиддин ва беихтиёр аз чой бархоста ба дунболи у шитофт. Вакте байни онҳо як кадам масофа монд садо кард:
— Саломалейкум!
Раҳгузар ба Аслиддин нигоҳ карда боҳайрат даст дароз карда, бо овози паст ба салом алейк гуфт.
— Бародар, шумо точикед? — пурсид Аслиддин.
— Ман ҳам точик, ҳам узбек, ман, ҳамаш ман.. Чй буд? — ҳануз ҳам дар чеҳраи раҳгузар як ҳисси изтироб ва нобоварию эҳтиёткорй намудор буд.
Сипас Аслиддин вокеаро кутоҳакак накл намуда, максадашро фаҳмонд, ки барои як шаб чои хоб даркор, ё нишонае аз чои истикомати бачаҳои точикро дихад.

Раҳгузар чавони тахминан 25 сола менамуд. У ба забони точикй бо мушкилй сухан мегуфт. Аслиддин аз узбак будани у пай бурд, харчанд чехрааш симои точикй дошт. Аммо барои Аслиддин холо вакти фарк гузоштан миёни узбаку точик набуд. Барои у холо дар навбати аввал ёфтани сарпанохе барои шабгузаронй буд.
Рахгузар худро Отабек муаррифй кард. У пас аз шунидани накли Аслиддин телефони дастиашро гирифта ба кучое занг зад ва аз назди Аслиддин ду-се кадам дуртар рафта гап зад. Сипас, баргашта ба рохравй ишора кард ва харду ба пайроха рахсипор шуданд.
Дар рох Отабек ба Аслиддин мефахмонд, ки чои хоби онхо «люкс» нест ва шароити на онкадар хуб доранд. Аслиддин гуфт, ки у собикаи чандинсолаи мухочирй дорад ва пастию баландихои мардикорй аз сараш гузаштаанд. Отабек чавони хушсухбат баромад. Точикию узбакию урусиомез ба Аслиддин чизе накл мекард. Аммо Аслиддин ними суханашро мефахмиду нимашро не, бинобар танхо сар мечунбонд.
Лахзае асабаш гуё карахт шуда буд. Рох мерафт, сар мечунбонд, аммо фикраш дар дигар чой.. «Худоё, охир, ман узбакро хамрох бо забонаш чашми дид надорам, чаро мухточи ин миллатам кардй? Худоё, тавба ин чй руз буд… Ба ин рузхо хам расидам…»
Аслиддину Отабек ба назди як бинои нимбудаи шашошёна расиданд. Атрофи биноро деворхои тунукагии муваккатй ихота карда буданд. Дарвоза низ тунукапуш буд. Аз даричаи пахлуи дарвоза ворид сахни бино шуданд.
Отабек пеш-пеш мерафту Аслиддин аз пасаш. Онхо ба зинапояхо расида ба таххонаи бино фаромаданд. Рохрави торикро ягона чарогаки хирае равшанй мекард. Деворхои хиштини сурх хануз андованокарда буданд.
Дар охири рохрав танхо се хона дархои муваккатй дошт.
Дархоро ба чои кулф мехи качкардашуда пушида нигах медошт. Яке аз дархо боз буд. Отабек ба хамон даромад Аслиддинро бо забони узбаки даъват кард. Аслиддин ба хона даромад. Дар кате як чавон, ки такя зада буд салом гуён аз чой бархост. Дар кунчи дигари хона як марде тахминан 40 сола дар назди деги баркй меистод. Аслиддин бо хардуяшон дастдарёб салом кард.
Хона нисбат ба рохрав равшантар буд. Кисми зиёди хонаро катхои яклухти дуошёнагй банд карда буд. Дар баландии назди тиреза телевизор бо ДВД меистод, ки таронахои узбакй нишон медод. Буи намнокй бо буи хурокпазй якчо хавои хонаро гализ карда буданд.
Отабек, он ду нафарро ба Аслиддин муаррифй карда шитобон аз хона баромад. Он чавон бародари Отабек буда, Отамурод ном дошт. Отамурод саркори зиёда аз понздах коргар буд. Коргарон хамааш хамдехахояш буданд. Марди дигар ошпази онхо буд. Отамурод нисбат ба додараш бо точикй бехтар сухан мекард. Сухбати Аслиддин бо Отамурод таспид. У ба Аслиддин накл кард, ки онхо аз вилояти Кашкадарёи Узбакистон мебошанд ва дар дехаи онхо точикон низ зиндагй менамоянд. Ошпаз камгап буд ва ба сухбат хамрох намешуд.
Пас аз чанде коргарон паси хам ба хона ворид мешуданд. Дигар дар хона чои кадаммонй набуд ва хавои бе ин хам нотозаи хонаро буи араки бадану пой боз вазнинтар кард. Шароити оббозй фарохам набуд. Танхо дасту руй ва баъзехо пойхо низ мешустанду халос.
Отамурод бо забони узбаки ба онхо киссаи Аслиддинро кутохакак накл мекард. Аслиддин пай бурд, ки баъзеашон бо шубха ба у менигаранд. Бинобар аз байни варакхои шиносномааш чиптаи катораро пайдо карда ба Отамурод дод. Отамурод чиптаро гирифта ба нафари дигар дод ва Аслиддинро ба сари миз даъват кард. Аслиддин рад кард, ки аввал бехтараш коргарон хурок хуранд. Чунки мизу харакчахои худсоз барои хурокхурдани 6-8 нафар базур мерасид. Аслиддин бо бахонае ба берун баромад ва аз фурушгохи назди бино ду нон ва дигар хурокахо харида баргашт. Аллакай як кисми коргарон хурокхурда шуда буданд ва ба катхои хоб чобачо шуда телевизор тамошо мекарданд. Дар телевизор як филми узбакй ва ба забони узбакй дида мешуд. Отамурод борхалтаи дасти Аслиддинро дида, эътироз кард, ки ин харид лозим набуд. Уро «канй мехмон»-гуён ба сари миз таклиф намуданд. Ошпаз дар косае назди Аслиддин хурок гузошт ва худ низ ба сари миз нишаста хурокхуриашро идома дод. Дар миз як шишаи шароб дар ихотаи чанд пиёла меистод. Отамурод, дахони шишаро кушода ба пиёлахо рехт ва ба нишастагон дароз мекард.
Аслиддин, шаробнуш набуд, аммо холо аз гаму ноомади кор кадах бардошт. Пас аз кадахи дуввум аз Отамурод хохиш кард, то барои ду дакика бо телефони у ба Точикистон занг занад. Отамурод телефонашро ба Аслиддин дода бо забони узбакй чизе гуфт. Аслиддин танхо пай бурд, ки у гуфта бошад бахузур гап занад.
Аслиддин дар даст телефон ва когазу калам ба берун баромад. Аз руи хотирааш раками телефони хонаро чид ва занг зад. Гуширо хамсараш бардошт. Пас аз пурсупоси кутох аз у хохиш кард аз дафтарчааш, ки дар токчаи хонаи дарун буд, раками телефони Саидро ба у гуяд. Хамсараш хуб гуфта илова намуд, ки модар мехохад бо у гап занад. Аслиддин гуфтани буд, ки ин телефони дигар кас аст ва вакти у кам аст, аммо модараш аллакай гуширо гирифта салом мегуфт. Аслиддин низ аз кору бор ва сихату саломатии модараш пурсон шуд. Модараш гуфт, ки худро эхтиёт намояд..
Инак раками телефони Саидро навишта гирифт. Ба у занг зад. Саид садои уро зуд шинохта гуфт, ки хеле хавотир шуд ва холо кучост? Таъкид кард худи хозир дар таксй нишаста ба назди истгохи «Тарасовка» ояд. У инчо уро интизор мешавад.
Аслиддин телефони Отамуродро баргардонда бо хамаашон изхори сипос кард ва хайрухуш карда рафтани шуд. Аммо Отамурод ва ошпаз низ зиддият карданд, ки дар шаб куча набарояд. Бехтараш пагох сахар равад. Аммо Аслиддини якрав дигар дакикае истодан намехост. Отамурод уро то истгоҳ ҳамроҳй намуд.
(давом дорад)