Энсиклопедия vs интернет

16 04 2019

Як нимчаномзади десертатсияхаридаи донишгоҳ гуфт, беҳтараш ба ҷои интернет энсиклопедия хонанд. Чунин камсаводони балегӯяк бо худширинкуниҳояшон сабаб шуданд, ки интернет дар Тоҷикистон гарон шуд.

Магар сарфаи вақт ва кӯмаке ки интернет медиҳад, энсиклопедия дода метавонад?
Масалан:
Баробари аз хоб хестан интернетро пайваст намуда, вақти намози бомдодро ҷӯё шудам.

Ба вайбер паёмакҳо омада буданд. Ба ман лозим буд намунаҳои муди аксҳои шафти гулкорикардашудаи хонаро дар ҷавоб фиристам.

Соҳибхона акси ранги булаҷаби хемелион харидааст ва мехоҳад сутунҳоро чунин ранг намоям. Тарзи истифодаи он рангро аз интернет ҷустуҷу намудам.

Тариқи ватсап аз ман хоҳиш шудааст, ки ба объекти нав рафта кори навро бинам ва нархгузорӣ намоям.

Ин натиҷаи дар интернет эълон гузоштан буд.

Нишонаи кори нав ношинос буд. Аз интернет номи кӯча ва ҷойгиршавии биноро дидам.

Кадом мусофиркашҳо ба онҷо мераванд, ҷӯстуҷӯ намудам. Дар интернет ҳатто кадом мусофиркаш айни ҳол дар куҷо равона аст низ пешкашам шуд.

Наҳорӣ хӯрда дар интернет хабарҳои навро мутолиа намудам.

Тариқи ИМО аз хона хоҳиш шуд каме маблағ барояшон фиристам. Ба истгоҳ равон шудам. Ба мусофирбар нишаста тариқи интернет ба хона пул фиристодам.

Паёмак омад, ки маблағи телефони мобилиам ба охир расида истодааст. Ба интернет даромада, ба суратҳисоби телефон пул гузаронидам.

Интернет хабар дод ки дар истгоҳи навбати бояд аз мусофирбар фароям ва ба дигараш бишинам.

Аз мусофирбар фаромада аз интернет дидам, ки то ҷои заруриам каме дигар мондааст. Автобуси дигарро интизор нашуда, пиёда роҳ рафтам.

  • …..

Ин ҳамагӣ як соати вобастагии камина бо интернет буд.

Ҳамагӣ як соат.

Реклама




Мавҷи эҳсосот ва хабарнигори шӯҳраталаб

5 01 2019

Мусофирбар аз назди бозори Панҷшанбеи шаҳри Хуҷанд мегузашт. Азбаски роҳ сермошин буд, он бо суръати паст ва истода-истода ҳаркат мекард. Дар паҳлӯи рости роҳ издиҳоми одамон диққати мусофирон ва хабарнигор Баҳодурзода, ки низ дар мусофирбар буд, ба худ ҷалб намуд.
Дар атрофи як худрав тахминан 10-15 нафар ҷамъ шуда буданд. Дар байни онҳо ду корманди БДА низ дида мешуд. Дар пештари худрав нақлиёти эвакуатории БДА истода буд.
Мусофирони дохили мусофирбар бо кинояву писханд ва овози пасту баланд ба ғалоғула даромаданд. Яке гуфт, «Соҳиби мошин ана вай марди муйлаби қадбаланд аст. Собиқ муаллим. Ҳоло нафақахӯр. Одами нағз.», Дигаре гуфт, «Ҳа, ин милисаҳо фақат ба камбағал мечаспанд. Канӣ ҳу ба назди он ҷипҳои номерошон 000 ҳам раванд!…». Саввуми гуфт «Инҷо ягон «знак» нест ку. Ин БДА тамоман аз худ рафтаанд…», боз садоҳое мебаромад: «Каме дуртар «стоянкаи» ҷияни раис ку, мошинашонро онҷо гузоранд дия.» , «ин ҳукумат мардума нафаскашӣ ҳам намемонад. Ин қадар фишору золимӣ.. «…
Хабарнигори ҷавон, Баҳодурзода зуд телефони дастиашро гирифта, таҷаммуъи одамонро аксбардорӣ кард ва саросема ба дафтарчаи кисагиаш чизе менавишт. Гоҳо сар бардошта айёрона ба гапҳои мусофирон гӯш медод.
Сипас, аз ҷой хеста, назди дар омад. Хост дар истгоҳи навбатӣ фарояд ва ба назди таҷаммӯъи одамон равад. Ба соати дастиаш нигаристу лаҳзае дудила шуд. Баргашта ба ҷояш нишаст. Мусофирбар аз издиҳом дур шуд.
Соате пас, Баҳодурзода дар утоқи кориаш буд. Аз курсиаш нимхез шуда, як қулт қаҳва нӯшид ва бо садои на онқадар баланд аз оинаи роёнааш навишторашро хонд.
«Ҳукумати золим
Имрӯз тасодуфан шоҳиди як золимию бераҳмии кормандони БДА-и шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд гаштам. Дар назди бозори Панҷшанбеи шаҳри Хуҷанд, дар мавзее, ягон ишораи манъи гузоштани худравҳо нест, кормандони бераҳму золими БДА нақлиёти як муаллими нафақахӯрро мусодира намуданд. Ба таҷаммӯъи мардум эътибор надода, бешармона мошинро бо нақлиёти мошинкашон ба истгоҳи ҷаримавии БДА бурданд. Дар наздикии он худрав нақлиётҳои бадвоҳимаи дигар бо рақамҳои бадвоҳима низ буданд. Аммо зӯри кормандони тарсӯи БДА ба он тағодорҳо намерасад ва онҳо танҳо ба деҳқону камбағалон дармеафтанд.
Ба гуфти манбаҳои мӯътамад барои дар инҷо мошин нагузоштан қарори раиси вилоят ва раиси шаҳр ба тасвиб расида будааст. Аммо чуноне шоҳид ҳастем ин қарору қонунҳо танҳо ба камбағалон дахл дорад.
Кормандони БДА барқасдона дар чунин мавзеъҳо аломатгузорӣ намекунанд, то сайду шикор намоянд.
Ногуфта намонад, ки каме дуртар истгоҳи пулакии ҷияни раис мавҷуд аст. Бо боварии том метавон гуфт, ки ин фишору бетартибии БДА фармоишӣ бошад. »
Баҳодурзода навишторашро хонда шуд ва ба курсии мулоимаш баҳузур такя зада, дастонашро паси сараш гузошт. Ӯ бо виқор ба оинаи роёнааш менигарист. Сипас, мушаки роёнаро ба кор андохта, ба тугмачаи «Send»  пахш намуд ва навишторро ба сардабири рӯзнома фиристод.
Аз ҷой бархост ва кулоҳашро ба сараш гузошта, шитобон аз утоқаш берун шуд. Аввал ба истгоҳ рафт, вале мунтазири мусофирбар нашуда, ба назди таксиҳо омад ва ба яке аз онҳо нишаст.
Ӯ мехост тезтар ба маҳалли издиҳоми мардум расида шоҳиди воқеа шавад ва маълумоти бештар ба даст орад. Ҳатто омода буд издиҳомро ба шӯр оварда аз муаллим пуштибонӣ намояд ва нагузоранд, ки худрави ӯро ба истгоҳи ҷаримавии БДА баранд.
Вақте такси ӯро ба макони воқеа расонд аз издиҳом нишоне набуд. Аз такси фаромада ба роҳрави паҳлӯи роҳ гузашт ва атрофро наззора кард. Каме дуртар таксиронҳо истода буданд.
Баҳодурзода ба назди яке аз онҳо рафт ва салом дода пурсид:
— Бубахшед, соате пеш инҷо кормандони БДА атрофи як мошин кашмакаш доштанд. Баъд чӣ шуд? Онро ба истгоҳи ҷаримавӣ бурданд?
— Кадом? Ҳамоне ки муҳаррикаш кафида буд ҳамон? — пурсид таксирон.
Баҳодур кунҷковона ба ҷое ки худрав истода буд нигарист. Онҷо атрофи ним метри мураббаъ равғани мошин рехта буд. Сипас пурсид: — Муҳаррикаш кафида буд?
Таксирон посух дод: — Бале, таги муҳаррикаш кафида, пораҳои он ба дандонакҳои мурват зиён расондаанд ва худрав тамоман аз ҳаракат бозмонда буд. Кормандони БДА ба кӯмак ҳозир шуда, бо нақлиёти мошинкашонашон худравро ба таъмиргоҳ бурданд.





«Казино» с вечными везунчиками

18 12 2018

Каждый раз, возвращаясь в Таджикистан, обещаю себе, что больше не поеду на заработки в Россию. Вот так на этот раз остался на родине и пять месяцев проработал тут. Терпение иссякло, и я пришел к выводе, что здесь невозможно зарабатывать на достойную жизнь, надо опять повести на плечо рюкзак и выехать из этого «казино».

Почему «казино»? Да потому, что здесь все как там – повезет или не повезет. Но, что интересно, одним везет всегда, другим никогда.

Власти все время говорят о необходимости укрепления частного сектора. Объявлена моратория на проверки. Но бизнес тут в клещах – с одной стороны – налоги, а с другой – коррупция! Поди, выживай.

Если хочешь открыть свое дело, особенно производственное, что власти обещают, поддерживать всеми путями, чтобы улучшить социально-экономическую ситуацию, то начинаешь с того, что арендуешь землю. Выясняется, что для использования 1 квадратного метра пространства для производственных целей стоит 40 долларов США в месяц. Так, если бизнесмен откроет цех в 100 кв метров, ему надо будет платить 4000 долларов ежемесячно, еще не производя товара даже на 100 долларов. Расходы на документацию, налоги на импорт техники и технологии в тот же первый месяц составят 1333 долларов США. Далее сразу последует масса оплат и пошлин. Даже в России все гораздо легче, не говоря о цивилизованном мире.

Средний доход хорошего рабочего в Таджикистане составляет 600-800 сомони или 75-100 долларов в месяц. Ощущение такое, что рабочие руки никому не нужны, или если и нужны, то должны быть очень низкооплачеваемыми.

Многие пишут о том, что правительству страны нужен сильный экономический блок, чего не были и нет и помине. Между тем, бизнес принимает чиновничо-семейный характер. В этом «казино» везет только тем, кто сидит в аппаратах управления, или близки к руководству страны. Один IRS чего стоит! Данная офшорная комапния ничего не производит, зато крутит миллионами долларами кадждый месяц. Говорили, что оплата будет символичной, а она растет и растет. Другая комания «Фароз» становится похожим на спрут, который прибирает под сбея любые отрасли, где у граждан нет другого выхода не платить, например за анализ крови. Заболел? Нужен диагноз. Идешь давать кровь на химический анализ, а как без этого, придется платить, а деньги идут в эут компания, которая, по идее, не имеет ничего общего с медициной.

Один за другим вырастают спруты-монополисты от которых зависят не только цены на основные продукты питания, но и общая атмосфера на рынке, и даже законы станы. Взгляните на список компаний, которые законодательным образм освобождены от всяких налогов и пошлин. Им в нашем «казино» везет всегда. А недобор бюджета колоссальным грузом ложится на малый и средний бизнес, и не тех, кого еще не «сломали» рейдерскими захватами. Параллельно с кажым годом растут штрафы и поборы.

Находясь в стране, я встретился с двумя десятками бизнесмен и попросил их помочь мне в составлении «бизнес-плана». У меня было 8 черновиков. Почти все они сказали, что эти планы, несмотря на то, что нишы на рынке для них есть, несостоятельны, ттолько потому, что при первом же успехе будут сломлены или отняты. Среди моих консультантов были и те, кто давно перевел свой основной бизнес в Дубай, или по крайней мере в Россию.

Ну, даже если и откроешь свое дело, завтра с утра прибегут налоговики, пожарники, экологи, и ты еще не начал ничего делать, они требуют свою долю. Если вдруг в этот район нанесет визит глава области или страны, часть расходов этого визита ложится на твои плечи. Отдашь, будешь дышать, не отдашь, будут большие проблемы. Чем не коррупция в завуалированном виде?

Вот почему все рвуться во власть. У меня есть знакомый милиционер. Он получает 580 сомони на руки, а я 1600 в месяц. Я не могу свести концы с концами, а он едет в «Тойоте». Мне кажется, ему должны назначить гораздо большу, зарплату, чтобы не брал взятку. Так и всему чиновничьему корпусу. Но откуда, когда госбюджет хромает на все четыре ослабленных ножек? Откуда? От честности и прозрачности. В бизнесе все должны быть равны. Любой второй или третий гражданин страны должен быть уверен в том, что идет окрывать свое дело и государство оградить этот бизнес от любых посягательств и криминала. Откуда? Надо сократить управленческий аппарат страны доведя его до минимума, а если надо будет и областные структуры – вот где миллиарды нашей страны! Зачем они нужны, зачем стране такой груз? Слышал, что все правительство Швейцарии состоит из девяти министров. В 2017 году эта страна провела референдум – можно ли платить остатки бюджета каждому гражданину. В месяц каждому цвейцарцу достанется 2500 евро за просто так. Народ не согласился. Ну нам до них еще расти и расти, но если государством могут управлят 9 человек, зачем нам 45 министров и глав комитетов?

Ни для кого не секрет, что экономика Таджикистана остается на плаву благодаря тем деньгам, которые присылают мигранты из России и Казахстана. Но они говорят, что эти деньги уходят в воздух. Они зарабатывают их, привозят их в страну, сдают в «казино» и вновь уезжают в Россию достать еще денег, так и без конца. А каким может быть конец, вы знаете или видите?





Кайфи нос

23 07 2017

Ин саҳарӣ Соҳибамак аз ҳама барвақт аз хоб хест. Хестан замон курпаю болинро такопу кард,афшонд. Ҳамсараш ҳайрон-ҳайрон нигоҳ карда гуфт «ҳа, мардакҷон, монед ман худам ҷойгаҳро меғундорам.»Соҳибамак, ба тарафи ҳамсараш бад-бад нигоҳ карда, курпаро бо лагад зад ва гуфт:- Ман магар дар умрам ягонбор курпаҳоро ғун дошта будам-а?! Ягон бор дар ëд дорӣ ки мааан курпа ғундоштам?! Ту чӣ ба ман часпидӣ?! Умуман чӣ мехоҳӣ аз ман?! Чӣ мехоҳӣ?! Гап зан! Аааа фаҳмо. Ё бо ин гапат ишора кардӣ, ки курпаҳоро ғундорам -а? Мақсадат ҳамин ҳаст?! Ман туро ҳамту намемонам. Ҳоло ман камтар вақтам танг. Зуд якҷо рафта оям баъд бо ту гап мезанам! Ҳоло ист ,ту!Соҳибамак фашшосзанон аз хона баромада рафт. Ҳамсараш аз пасаш бо ҳайрат нигоҳ карда истод.

Соҳибамак худ ба худ гап зада аз асабоният мушташро сахт карда такон дода мерафт. Дар сари куча чун ҳамешагӣ бобои Муллошокир дар харакчае нишаста буд. Ӯ Соҳибамакро дида, гуфт

«Ҳа, писари Толиб, дар саҳари солеҳон кучо ин хел шитоб дорӣ? «Соҳибамак аз роҳаш гашта бо қадамҳои тезтар сӯи бобо омад ва аз риши ӯ дошта гуфт:

-Агар якбори дигар аз куҷо омадану ба куҷо рафтани ман пурсон шавед, ҳамин ришатонро канда ба дастатон медиҳам, фахмидед?! Фахмидед?!

Сипас риши муйсафедро сар дода, фашшосзанон ва шитобон роҳашро давом дод.Бобо ришашро молида гаранг -гаранг аз паси Соҳибамак нигоҳ кард.

Соҳибамак ба пасаш нигоҳ накарда шитоб дошт.Дар ин вақт «Салом амакӣ!» гуфта, ду донишҷӯйҳои ҳамсинфи писараш, ки ба истгоҳи мусофирбар шитоб доштанд, сӯи Соҳибамак сар ҷунбонданд. Соҳибамак ба тарафи онҳо нигоҳ карда «Эъ, рав ба роҳат, вақти салом палом доданатро ҳам ёфтӣ! Ошноҳои писарам намешудед, зада дандонҳоятонро майда-майда мекардам.» ғурунгос зада роҳашро идома дод.

Каме роҳ рафта, ба хамгашти тангкӯчаи мағозаи Каримамак ворид шуд. Дар дуртар ду шиносаш бо ҳам вохӯрда, аз чизе суҳбат доштанд. Онҳо Соҳибамакро дида, ба суяш нигоҳ карданд. Соҳибамак бо гӯшаи чашмаш ба онҳо нимнигоҳ карду ба роҳаш рафтан гирифт. Аз онҳо гузашта, гашта ба онҳо нигоҳ кард. Харду ҳайрон-ҳайрон аз паси Соҳибамак нигоҳ мекарданд.

Соҳибамаказ роҳаш гашта сӯи онҳо омад ва дандонҳояшро ғаҷаррос занонда, гуфт: «Ҳардуи ту чӣ ин хел нигоҳ доред -а? Чӣ нигоҳ доред?! Чи маро дида аз гапзанӣ хап шудед? Дар бораи ман гап мезадед, ҳа?! Ғайбатчиҳо! Мард бошед ана ман, дар рӯям гап занед!

Соҳибамак ба онҳо фурсати посух додан намедод. Ҳарчанд яке аз онҳо «ҳой, Соҳибҷон, моинтизор будем, ки ту, чун мо дӯсти деринем, омада салом мекунӣ, вале ту гузашта рафтӣ, ҳайрон шудем… » мегуфт, вале гап ба гӯши Соҳибамак намедаромад.

Соҳибамак, — Ман ҳоло камтар вақтам танг. Мард бошед ҳаминҷо истед, ман тез гашта меоям, баъд бо шумо гап мезанам! — гуфта, шитобон аз назди дӯстонаш рафт. Се хонаро гузашта ба дарвозаи чаҳорум сахт -сахт бо мушт куфт ва садо кард:

— Ҳой, Карими пачақи кӯсариш! Баро тез, вагарнахонаю дуконата алоб сар медиҳам! Дуконат сӯзад, дар ҳамсоягии ман хона мегирифтӣ намешуд?! Аз ким куҷо овора шуда меоям! Карим, баро тез!

Дере нагузашта, Каримамаки носфурӯш, дар даст ду халтача нос баромад ва бо овози пасти маҳин гуфт: — Э, маргат диҳад, Соҳиби бесоҳиб, боз бенос мондӣ? Ун афту башарата бин. Аз шаб боз бенос буди чи? Охир мемурӣ «расчет» кати носа пешакӣ харида монӣ. Гир носа, ҳушат биëд.))))





Мубориза барои мансаб

28 08 2015

Тобистони соли 2015. Дар Тоҷикистон шахсиятпарастӣ ба авҷаш расида буд. Дар ҳукумат кор кардан як фахр шуд, гарчанде, ки маошаш ночиз буд. Аммо ба ҳамагон маълум буд, ки кормандони ҳукуматӣ бо изофанависиву ғорати буҷаи кишвар даромадҳои чапу иловагӣ доштанд. Ғайр аз ин хурдтарин мансаб дар мақомот ба кас гӯё як навъ обрӯ медод ва ба воситаи шиносу шиносбозӣ дилхоҳ ҳуччатгузориро дар дилхоҳ идора барояшон осон мекард.

Идораи шиносномадиҳии як ноҳия. Инҷо пас аз нисфирӯзӣ он қадар серодам набуд. Одилбердӣ Эшматов дар даст бастаи ҳуҷҷатҳо ба назди раиси шӯъба даромад. Раис як марди тахминан 50 сола, бо шиками бузургҷусса ва гардани равғании ғафс сарашро хам карда, аз болои айнакҳои булӯрини дар чашмаш буда, ба Эшматов нигоҳ кард. Баробари дидани ӯ «ээ биёянд, биёянд..»-гӯён аз ҷояш бархост. Эшматов бо ишораи «аз ҷоятон нахезед» қадамзаниашро тезтар намуда, ба назди раис омад ва даст дароз карда салом карданд. Раис «марҳамат, марҳамат шинед, хушомадед!» гуфта Эшматовро ба нишастан ишора намуд. Эшматов ба се курсии дар рӯбарӯи мизи раисбуда, нигариста, пас аз каме фикр ба курсии миёна нишаста гуфт: — Канӣ, раисбобо, омин! Қадам расад бало нарасад, овло акбар!- ва ду дудаста омин карданд.

Пас аз пурсупос аз саломатию кору бор Эшматов риштаи суханро ба мавзӯъ кашида гуфт:
-Раисбобо, ману шумо бегона не, кайҳост шиносему дӯстӣ дорем. Боз дар оянда нақшаҳоям бобарор шавад, ман ба шумо ёрдам карда меистам. Гап дар сари он ки дар ҳукумати вилоят як «кресло» холӣ шуд. Фотеҳзодаро «павишени» гуфта, ба ноҳияаш ҳоким карда фиристонданд. Ҳа, хай ману шумо медонем, ки бо ҳаминхел кор аз ӯ «избавитса» карданд. Акнун вақти муносиб барои ман. Як илоҷ карда ҷои холишударо гирифтаниям. Барои ҳамин як наздатон маслиҳатпурсӣ омадам.
Раис «як дақиқа» гуфта, гӯшии телефони рӯимизиашро бардошта, «Зебиҷон, якта чой шавад.» гуфт. Сипас гӯширо ба ҷояш гузошта, илова кард:
-Нағз, нағз. Бисёр нияти нек. Худо ба ниятат расонад, омин.

Эшматов «овло акбар» гуфта, даст ба рӯй кашид ва гуфт:
-Раисбобо, ман бо худ «чойи» франсузӣ овардаам. –гӯён бо табассум як шиша коняк ва як шоколоти катак-катакро рӯи миз гузошта илова кард: — Коняки тоза аз худи Аврупо!
Дар ин вақт дар кушода шуда, як духтари тахминан 30 сола, дар даст чойнику пиёла ворид шуд. Чойникро рӯи миз гузошта, ба пиёлаҳо чой рехтани буд, ки раис гуфт:
-Шуд, Зебиҷон, раҳмат. Худам мерезам. Касе пурсад «Раис маҷлиси вилоятӣ рафтагӣ» гуед.
Духтарак «Хуб шудааст» гуфта баромада дарро пӯшид.

Эшматов ба пиёлаҳо шароб рехта шоколотро кушод. Ва як пиёларо ба раис дароз кард. Пас аз ду пиёла Эшматов гуфт:
— Раисбобо, як ёрдами шумо даркор. Мову шумо бегона не. Ба ҳамаамон аҳволи замона маълум. Ҳамин метарсам, ки дар оянда ному насабам ба вазифагириям халал нарасонад. Падарам нақл мекард,ки мо аслан Исматов будаем. Вақте бобокалонам дар даҳонашон нос номи писарашонро «Исмат» мегӯянд дигарон «Эшмат» мефаҳманд.. – раис сухани Эшматовро бурида, қаҳ-қаҳ зада хандид ва Эшматов ҳам худашро дошта натавониста баробари ӯ хандид.
Раис бо ишораи «рез шаробро» гуфт:
— Ин гапҳоро мону шаф-шаф нагуфта, шафтолу гӯй. Чӣ кор кардан даркор? Насабатро аз Эшматов ба Исматов гардондан даркор-мӣ?
Эшматов дар ҳоле, ки ба пиёлаҳо шароб мерехт, гуфт:
— Бале, раисҷон. Фақат «Исматов» нею «Исматзода» карда, сипас аз номам «бердӣ»-ро қайчӣ задан даркор.
Раис бо табассум гуфт:
— Шумо ҳам аслатон турктабор, дя?
Эшматов сар ҷунбонда:
— Хай, бобокалонамон узбектабор будаанд. Медонед-ку.. – гуфт ва пиёларо ба раис дароз кард.
Раис пиёларо гирифта сухани Эшматовро бурида гуфт:
— Ҳа, ҳа, амакатонро хуб медонам. Аҷоиб шароби хуб будааст. Боракалло, боракалло. «Ставка»-и вай вазифа чанд будааст?
Эшматов сар хорида:
— Вай ҳоло аниқ не. Тахминан 40-50 ҳазор сабзак мерафтагист. Дарвоқеъ, мана ин се сабзак барои шумо тӯҳфа овардам. – гӯён қоғази чоркунҷа печидаро ба назди раис гузошт. Раис зуд ғалладони мизро кушода, онро ба ғалладон партофт ва бо табассум гуфт:
-Онҳо ҳам мисли шароб аз худи Аврупо дя? –ва қоҳ-қоҳ зада ҳарду хандиданд.
Раис гӯшии телефонро бардошта, «Зебиҷон, биёед.» гуфт ва ба Эшматов рӯй оварда, илова кард:
-Ҳуччатҳоро супоред, то тамом шудани ҳамин шишаатон ҳамааш омода мешаванд. Эшматов «раҳмат, раисбобо» гуфта аз ҷой бархост ва ба духтаре, ки нав аз дар даромад бастаи ҳуҷҷатҳоро дароз кард. Раис ба духтарак рӯй оварда гуфт:
-Зебиҷон, Парвизро даъват карда, дар давоми бист дақиқа шиносномаашонро тайёр карда диҳед. Дигар ҳуҷҷатҳоро баъд баҳузур дуруст мекунед.
Духтарак «хуб шудааст» гуфта аз дар баромада рафт.
Эшматов ду даст пеши бар гуфт:
— Раҳмат, раисбобо, раҳмат. Худо хоҳад корҳо ҳал шавад боз аз вилоят истода дилхоҳ мушкилиатонро ҳал менамоям. Ниятам калон.
Раис боз ишорат кард, ки ба пиёлаҳо шароб резад. Эшматов сарпӯши шишаро боз карда, ба пиёлаҳо шароб рехт. Раис гуфт: — Барои комёбиҳо! Илоҳо боз баландтар сабзида то Душанбе кор равӣ. – ва ҳарду пиёлаҳоро бардоштанд.

Эшматов пас аз газидани як порчаи хурди шоколот гуфт:
— Фақат як рақиб дорам. «Криша»-и ӯ дар худи Душанбе будааст. Сахт часпида гирифтааст. Сахт мубориза дорад. Аммо ман ҳамту намемонам. Ба як нависанда фармоиш додам аз номи ман дар бораи Эмомалӣ Раҳмон дар рӯзномаҳои давлатӣ мақолаҳои таърифӣ чоп шуда истодааст.
Раис: — Як ҷиянам ҳам талош дорад дар вилоят ҷойгир шавад. Кош шумо барвақттар ҷойгир шаведу ба ӯ кумак намоед. Тамоми бозёфтамро ба ӯ додам. Аз ӯ аввал 35 ҳазор, баъд гуфтаанд, ки талабгорон бисёр ва «ставка»-ро 40 ҳазор кардаанд. Пулро супурда дар интизори таъин шуданаш ҳаст.
Эшматов: -Ман ҳам пулро супурдам. Фақат ҳарчи зудтар бо номи «Исматзода Одил» ҳуҷҷат бурданам даркор. Дигар ҳама гапзанонҳо пӯхтагӣ. Шиносҳо ҳастанд. Ҳоло ҳам шояд ягон ёрдам карда тавонам. Вай ба кадом вазифа талош дорад?
Дар ин вақт дар тақ-тақ шуда, Зебӣ дар даст бастаи ҳуҷҷатҳо даромада гуфт:
— Тайёр, раис. Як имзо монанд шуд.
Раис:
-Офарин, Зебиҷон. Ҳа, ҳа биёред ҳаминҷо имзо гузоранд.
Эшматов табассумашро нигоҳ дошта натавониста: — Э раҳмат, раҳмат. Ин қадар зуд..- гӯён ба қоғазҳо имзо гузошта шиносномаи навашро ба даст гирифт. Онро варақ зада аз ҳаяҷон чашмонаш медурахшиданд. Такрор ба такрор «Э, офарин, раисбобо. Ҳазор раҳмат…» мегуфт.
Сипас Зебӣ дар даст қоғазҳо баромада рафт. Эшматов ба ҷояш нишаста гуфт:
-Ҳа, гапамон дар куҷо буд.. ҳа, вай ҷиянатон ба кадом вазифа талош дорад?

Раис гуфт:
— Э напурсед аз вай. Қариб як сол мешавад мубориза дорад. Дар ҳамаҷо рақиб будааст дя. Гап байни худамон, насаби вайро ҳам тоҷикӣ кардем. Аз «Тошбоев Аҳмадқул» «Тоҷибоев Аҳмадҷон» ва баъд «Аҳмадҷон Тоҷизода» сохтем…
Эшматов гапи раисро бурида гуфт: — Чӣ? Ҳамон Тоҷизодаи ҳоло директори мактаб? Ба вазифаи муовинӣ?
Раис: — Бале, бале. Шинохтед-ку. + ҷияни ман ҳаст. Мисли писарам ӯро тарбия карда гаштаам. Қасд дорад то Душанбеҳо ба кор равад. Рӯзҳои наздик бояд ӯро таъин намоянд.
Эшматов рангу рӯяш дигар шуд. +ро арақ пахш кард. Хост дод зада гӯяд, ки «охир ҳамон рақиби ман аст ин Тоҷизодаи ҷияни шумо!», вале худдорӣ карда кӯшиш мекард худро ба даст гирад. Дар ин вақт занги телефони дастии раис баланд шуд. Раис айнакашро ба чашм кашида ба телефон нигоҳ кард ва гуфт:
-Ана, ана худи худаш занг мезанад. – сипас гӯширо бардошта – Ало. Ало. Ҳа келинҷон? Тинҷи аст?
Пас аз лаҳзае гуфт: — Ман ҳозир меравам. Худи ҳозир меравам.
Сипас телефонро рӯи миз гузошта, ба Эшматов рӯй оварда гуфт:
— Бало занад. Худи ҳозир хабар омадааст, ки як нафари дигарро аз Душанбе ба вазифаи муовинӣ таъин намудаанд. Ҷиянам аз ғаму ғуссаи пулҳояш худро ба бадмастӣ задааст. Хайр ман як наздаш рафта дилбардорӣ намоям.
Эшматов дод зада аз ҷояш хеста гуфт:
— Чӣ? Дигар касро аз Душанбе таъин кардаанд? Вой пулакам! Эй вой! Сӯхтамее!! – гӯён телефони дастиашро ба даст гирифта давида аз ҳуҷраи раис берун шуд.





Музаффар ва «даркушоякон»

20 07 2015

Музаффар, пас аз он ки қурби рубли русӣ поён рафт ва ҳуҷҷатнигорӣ дар Русия мушкилтар шуд, ба қарор омад дар Тоҷикистон кор ёфта, ба сомонӣ қаноат намояд. Барои ин аз токча дипломҳои чандин сол бекорхобидаашро пайдо кард. Онҳоро пафу-пуф карда аз чанг тоза намуд ва ба ҷӯстуҷӯи кор баромад. Гарчанде, ки ӯ солҳои охир дар сохтмон кор мекард, пайваста аз навигариҳои ихтисосаш ба худомӯзӣ машғул буд. Аммо муҳоҷират ӯро ба он расонд, ки аз соҳаи худ дур гашт ва донишу малакааш аз ҷавонони насли нав қафо монда буд. Музаффар аз рӯи ихтисоси муҳандис-иқтисодчӣ Донишгоҳи Давлатии ба номи Бобоҷон Ғафуровро хатм намуда буд. Ӯ ният кард барои сайқал додани малакаю таҷрибаи худ маҳз дар соҳаи роёна кор ёбад. Аз байн як моҳ нагузашта кори мувофиқи таъбашро ёфт. Вазифаи ӯ гардонандагии торнамои як ширкати хориҷӣ буд. Рӯзи дароз аз интернети бепул истифода бурда «чарида» мегашт.

Боре чашмаш ба торнамои Блогистон афтид, ки онҷо оиди аз тарафи ташкилотҳои байнанхалқӣ таҳти лоиҳаи «Ҳукумати электронӣ» ба ҳамаи ҳукуматҳои шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ройгон торнамо (сайт) сохта додан навишта шуда буд. Муаллифи мақола, блогнавис Рустам Гулов дар поёни мақола оварда буд, ки аз 18 торнамоҳои вилояти Суғд ҳамагӣ 4-тоаш фаъол буданду халос. Ба сари Музаффар як фикр зад ва пагоҳаш роҳи ҳукумати ноҳияро пеш гирифт. Ӯ хеле мехост торнамои зодгоҳаш низ дар қатори дигар торнамоҳо фаъол бошаду аз худ дарак дода истад, ба воситаи он арзу шикоятҳои мардум ба мақомот расад ва умуман дар бораи фаъолияти раиси ноҳия мардум хабардор шуда истад.

Рӯзи қабули шахрвандон буд. Дар даромадгоҳи бинои ҳукумат ҷавоне фарбеҳак тахминан 20-25 сола менишаст, ки шаҳрвандонро ба қайд мегирифт ва бо кадом масъала омадани онҳоро низ сабт мекард. Ӯ шармгин метофт ва аз садои пасту шармгиниаш маълум буд, ба қарибӣ ба ин курсӣ нишастааст. Бисёр ҷавонони деҳа дар орзуи ба мақомот кор даромадан буданд. Баъзеҳо ҳатто омода буданд бо маоши 200-300 сомонӣ солҳо «даркушояк»-и раиси ноҳия шаванд. Онҳоро бародар ё падарашон аз ҷиҳати молӣ кумак карда, маслиҳат медоданд, ки бо дили гарму нарм дарҳоро кушодаю пӯшида гардад, то як рӯз не як рӯз «сабзида» болотар баромадан гирад. Ин ҷавон низ шояд бақарибӣ дастаҳои дарро ба дигаре гузошта, дар назди дарҳо менишастагӣ шудааст.

Пеш аз ӯ мӯйсафеде гуфт, ки мехоҳад дар бораи табобат аз дарди пойҳояш аз раиси ноҳия кӯмак пурсад. Пас аз пирамард ҷавони собиқ «даркушояк» аз ному насаб ва сабаби ташрифи Музаффар пурсон шуд. Вақте Музаффар гуфт, ки мехоҳад оиди торнамои ноҳия бо раис гап занад, он ҷавон ҳайрон-ҳайрон нигоҳ карду сипас ба коғаз «шабакаи интернет» навишту монд.

Дар навбат 4-5 нафар меистоданд, ки ҳамаашон солхӯрда ба назар мерасиданд. Инак навбат ба Музаффар расид. Аз паси дар як нафар, ки кораш боз ҳамон даркушоӣ буд сар берун карда, Музаффарро даъват намуд. Аммо ин «даркушояк»-одӣ набуд. Ба синну соли ҷавониаш нигоҳ накарда аллакай мисли мардони 40-50 сола, ё худ занҳои ҳомила шикамчадор буд. Қошҳои ба ҳам пайвастаи сиёҳу ғафс-ғафс бо сохти шикамчааш ҷӯр буданд. Музаффар ба маҷлисгоҳ даромад. Маҷлисгоҳ пур аз кормандони ҳукумат буд ва дар марказ, дар алоҳидагӣ нафаре менишаст, ки аз раис будани худ дарак медод. Одами паканаи бадқавоқ бо нигоҳи нодӯстона Музаффарро пешвоз гирифт. Музаффар каме даступо хӯрд. Лаҳзае худро дар дарбори амири Бухоро ҳис кард. Ё не, аниқтараш ба қабулгохи як диктатори давлати монархӣ шабеҳ буд.

Кам иттифоқ меафтид, ки ҷавоне ба қабули раиси ноҳия ояд. Чунки одатан ба «қабул» одамони солхӯрда ва калонсол меоянд. Аз ин буд, ки бо дидани як ҷавон аҳли маҷлисгоҳ дар интизоре, ки ӯ чӣ хоҳад гуфт бодиққат менигаристанд.

Музаффар базӯр худро ба даст гирифта, ба сухан даромад:
— Салому алейкум. Чанд сол пеш як ташкилоти байнанхалқӣ ҳамчун кӯмак, тибқи лоиҳаи ҳукумати электронӣ ба ҳамаи шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон торнамо, яъне сайт сохта дод. Аз он сайтҳо имрӯз ҳамагӣ 3-4 тоаш фаъолият мекунанду халос. Аз ҷумла сайти ноҳияи мо низ боре мавод нагузошт ва ҳоло тамоман фаъолият надорад. Ҷаноби раис, агар Шумо ба ин масъала мусоидат намуда, ҳаққи ширкати мобилии Бабилон, барои хостингу домен пардохт намоед, гардонандагии онро чанд муддат ройгон ва бемузд банда ба зимма мегирам.

Раис дар ҷавоб гуфт: — Чанд пул даркор барои Бабилон?
— Аниқ намедонам. Ин масъаларо бо Бабилон маслиҳат кардан даркор. Тахминан ҳудуди 500 сомонӣ дар як сол аст. – ба суоли раис ҷавоб дод Музаффар.

Раис бо абрӯҳои овезену лаби каҷи норизоёна ва бо ишораи дасташ ба як муовинаш фармон дод, ки бо Музаффар дар алоҳидагӣ гуфтугузор намояд. Муовини раис бо Музаффар аз маҷлисгоҳ берун шуданд. Муовин як марди тахминан 50 сола бо муйлабу мӯйҳои сафедидамида буд. Дар роҳрави беруни маҷлисгоҳ муовин гуфт: — Канӣ якбори дигар гап зан, ки чизеро нафаҳмидам.

Музаффар бори дигар гапро сар кард. Ҳанӯз суханашро ба охир нарасонида, муовини раис гуфт:
— Исто, исто. Ҳамин ҷо ист, ҳозир меоям.
Аз байн муддате нагузашта муовини раис бо он даркушояки қошсиёҳ ва боз як ҷавони дигар омаданд. Ҷавони дигар ба қавли русҳо «шустряк» метофт. Чашмонаш ва ҳолати ноороме дошт. Мехост аввалин шуда муамморо пай барад ва аввалин шуда онро ҳал намояд. Саросемавор чизе мегуфт, ки муовин сухани ӯро бурида гуфт:

— Ман нафаҳмидам, ки ту чӣ мегӯӣ, барои ҳамин ин ҷавонҳоро овардам, то онҳо мақсадатро фаҳманд. Акнун, якбори дигар аз аввалаш сар кун.

Музаффар хандаашро базӯр дошта, гапро аз аввалаш сар кард. Ин дафъа низ гапам тамом нашуда, ҷавони «даркушояк» гуфт:
— Биёед назди котиби раис дароем. У ин гапҳоро хубтар мефаҳмад.

Ҳамакаса ба ҳуҷрае даромаданд, ки онҷо боз як ҷавони дигаре менишаст. Пас аз салом муовини раис ҷавонро ба Музаффар ҳамчун котиби раис муаррифӣ карду гуфт:
-Акнун, боз якбори дигар аз аввали аввалаш сар кун.

Музаффар табассум карду гапро сар кард. Инбор кӯшиш кард терминҳоро камтар истифода барад ва возеҳу равшантар фикрашро иброз намояд. Гапамро тамом карду ҳама хомӯш буд. Хомӯшӣ барзиёд давом кард. Ҳама ба Музаффар нигариста интизор доштанд, ки боз чизе бигӯяд. Музаффар лаҳзае дар гуфтаҳояш шак кард. Зуд дар сараш варақгардон кард, то мабодо ягон гапаш ногуфта намонда бошад. Сипас «бо ҳамин тамом» гуфта, интизори андешаҳои онҳо шуд. Котиб хандида гуфт:

-Баъд чӣ? Баъд чӣ фоида мегирем? 500 сомонии пардохткарда кай ва чанд сомонӣ фоида меорад?

Музаффар дар ҳолати ногувор монда чӣ гуфтанашро надонист. Фикрҳое мисли «Шояд ӯ дуруст мегӯяд? Ин ахмақони дунё аз «Ҳукумати электронӣ»-ю сайтбозӣ чӣ фоида мегиранд?» ба сараш мезаданд. Ба саволи котиб ҳанӯз ҷавоб наёфта, ҷавони «шустряк» гуфт:
— Чӣ хел барои як сайт 500 сомонӣ додан даркор будааст? Мана ман ҳам сайт дорам. Имрӯзҳо ҳама сайт дорад. Ягон тин намедиҳем ку. Фақат мегабайти интернет харида, то тамом шуданаша дар сайт гаштан мегирем.

Музаффар пай бурд, ки ӯ сайт гуфта саҳифа дар «Одноклассник»-ро дар назар дорад. Табассум карду пурсид:
— Сайт дар «Одноклассник»? Бубахшед, вай сайт не, вай саҳифа аст. Саҳифа дар сайти «Одноклассник». Озодӣ нуқта те ҷе, президент нуқта те ҷе, азияплюс нуқта те ҷе, суғд нуқта те ҷе, хуҷанд нуқта те ҷе-ро шунидаед? Ин ҳам мисли ҳамонҳо. Шумо фақат ҳаққи бабилонро медиҳед. Баъд хадамоти матбуоти ҳукумат мавод омода мекунаду ман онҳоро дар торнамо мегузорам. Яъне тамоми дунё метавонад бохабар шавад, ки раиси ноҳия ба чӣ кор машғуласт, дар ноҳия кадом корҳо ба иҷро расида истодааст. Ин обрӯи ноҳия ва обрӯи ҳукумату раиси ноҳия метавонад бошад. – Дар ин вақт суханашро ҷавони «даркушояк»-и қошсиёҳ бурида, гуфт:

— Гуш кунед, ако, охир дар ноҳия антени бабилон суст аст…

— Бародар, антени бабилон ба сайт дахл надорад. Ба торнамо метавон тарики дигар симкартхо низ даромад. – Музаффар хандаашро базӯр дошта, фахмонданӣ шуд.
Ҷавони «шустряк» сухани ҳамкорашро бурида, гуфт:

— Истед, ки дар дастгоҳи президент ҳам сайти моро хонда метавонанд?
— Дар тамоми дунё! Дар ҳар ҷое ки интернет ҳаст. – ҷавоб дод Музаффар.
Муовин сарашро хорида гуфт:
-Фикри хуб. Дар бораи маъракаи ниҳолшинонӣ навиштан мумкин.
Котиби раис ба сухан даромада гуфт:

— Дар бюҷет пул нест. Намедонам раис розӣ мешуда бошанд, ё не. Лекин хабарҳоро ҳам худатон менависед.
Музаффар дигар маҷоли хандаашро фурӯ бурдан надошт. Худро аз асри 21 ба асри санг меҳмонирафта мепиндошт. Ӯ гуфт:

-Бародар, ман барномасоз, мутахассиси компютерӣ. Ман журналист не. Шумо бояд хабарнигоре дошта бошед, ки маводро омода карда, ба воситаи почтаи электронӣ фиристад ва ман танҳо онҳоро дар торнамо ҷой ба ҷой намоям. Ва ин хидматам бепул. Кадом ахмақ чунин пешниҳод мекунад?
Котиб гуфт:

— Ин тавр бошад, шумо як мактубу дархост нависед, чунки бедархост пул ҷудо карда намешавад.
Котиб кӯшиш мекард, худро ҷиддӣ ва доно нишон диҳад. Ба ҳар ҳол маълум буд, ки фармондиҳӣ ба ӯ писанд аст.
Музаффар аз ин суол ҳайрон шуда, пурсид:
-Боз чӣ хел мактубу дархост?
Котиб: — Як мактуб аз Бабилон ва дархост дар бораи сайт.

Музаффар: — Бародар, ман намояндаи Бабилон не, мефаҳмед? Масалан, шумо ба телефонии дастиатон худатон пул мемонед, ё бо мактуби хаттии Тселу Бабилон? Дархости чӣ нафаҳмидам?..
Котиб: — Хайр бабилонро монед. Пул ҷудо шавад худатон бурда ба Бабилон медиҳед. Дархост нависед. Ман матнашро мегӯям шумо варақу қалам гирифта нависед.
Музаффар: — Канӣ матнашро якбор гӯед.

Котиб: — Ба раиси ноҳия. Аз шумо эҳтиромона хоҳиш менамоям, ки барои ба ширкати бабилон 500 сомонӣ пардохт намудан ва сайти ноҳияро фаъол намудан мусоидат намоед.

Музаффар дигар намедонист бихандад ё бигиряд. Аз авзоъаш маълум буд, ки торҳои асабаш мисли тори дутор таранг шуданд. Нав фикрашро «луқма карда» партофтанӣ буд, ки ҷавони «шустряк» гуфт:
— 500 сомон? Э ман одноклассник бепул медароям-ку.

Муовин бошад илова кард: — Якбор назди навбатдоре, ки дар даромадгоҳ мешинад рафта аз аввали аввалаш ба ӯ гуфтан даркор, шояд ӯ фаҳмад..
Музаффар, тоқат накарда гуфт:
— Бародарон, мана ин рақами телефонам. Агар мабодо лозим шавам занг занед.
Дигар ба қафояш нигоҳ накарда, аз бинои ҳукумати ноҳия баромада рафт. Вақти аз дар баромадан ба гӯшаш садои ҷавони «даркушояк» мерасид, ки мегуфт, «Бефоида. Дар инҷо «антен»-и Бабилон суст аст.»





Защищено: Гунҷишкакро сар набур, ки малахҳо сарат хоҳанд хурд

14 06 2015

Это содержимое защищено паролем. Для его просмотра введите, пожалуйста, пароль: