Тоҷики бесоҳиб ва болои сӯхта намакоби мақомот

9 01 2015

ghorat
Бакайдгирии мусофирони хавопаймои Красноярск-Хуҷанд сар шуд. Бо дустон хайрухуш намуда ба қатори мусофирон ҳамроҳ шудам. Чашмам ба ҷавони зоҳиран тоҷике афтод, ки пулис аз дастонаш завлонаро раҳо карда рафт. Ба ҳама маълум буд, ки ӯ депортшуда аст.

Вақте ба ҳавопаймо нишастем ин нафари депортшуда дар курсии паҳлуи ман ҷой гирифт. Солҳои пеш худи «стюардессаҳо» ба мусофирон мегуфтанд, ки ҳар ҷои холие ефта нишастан гиред. Акнун баръакс онҳо таъкид мекарданд, ки танҳо аз рӯи нишондоди чипта ҷоятонро ефта нишинед. Аммо ҳанӯз одати пешин нишастааст.

Ин муҳоҷири «депортшуда» Дилшод ном дошт ва аз ноҳияи Ҳисор буд. Ӯ дар як корхонаи чуббурии Красноярск кор мекардааст. Дилшод нақл кард, ки се моҳ пеш «вагонча»-и ҷои истиқоматашон ба коми оташ рафт ва шиносномааш ҳамроҳи иҷозатномаи кору қайднома(регистратсия) сӯхтанд.

Рӯзи дигараш кормандони хадамоти муҳоҷират ӯро ба ҳабс мегиранд. Сабабаш надоштани шиноснома ва дигар ҳуҷҷатҳо. Дар боздоштгоҳи махсус барои муҳоҷирон се моҳро гузарондааст. Танҳо имрӯз ӯро ба Тоҷикистон мефиристанд.

Ба саволи он ки ое ягон намояндаи консули Тоҷикистон аз ҳоли онҳо хабар мегирифт посух дод, ки як маротиба як «галстукдор» омада гуфт, ки ба умеди касе нашаванд худашон аз паи худашон шаванд. Ҳоло порае аз нақлҳои ӯро, ки сабти садои намуда будам инҷо меорам.

«Ман дар «спетсприем» неки хонангиҳо хабар надоранд. Хона занг мезадам, «мамашка» мазаш нестай. Акаҳом бекор. Сум фирист гуфтанд, хаелшон ман кор карда гаштаам… Ина се моҳи расо хоб будам. Дина як тоҷика сар додан, парид. Ӯ ҳафт моҳ дар «спесприем» хоб буд. «Жалоб» е адвокат мегуи мебаран дар камераи хунук махкамат мекунанд. «Какие жалобы? Кто вы такие? Кому вы нужны?» мегану «наказат» мекунанд. Унҷа тоҷик тоҷики худша мефурушад.
Як халта нос сад суми русиай. Аз «воля»(манзураш аз берун) «передача» метян тоҷики худмон «пирашкира» дар таи болишташ руст мекнаю худаш хаппак мехурад. Дига миллато «дружнаянд». Ҳамдигарша «поддержка» мекунанд. Ягон милиса як армяна е озара «тук» гуфта наметонад. Узбако соҳибдоранд. Ҳамин се моҳе, ки унҷа будам надидаам, ки ягон узбак аз як ҳафта зиед истад. Дар давоми як ҳафта мефиристандаш мерад Узбакистон. Аз воля зур «передачашон» метянд. Галстукдорошон тез-тез хабаршон мегиран. Дар берун «кришашон» бақуват аст…

Вақте мара Хуҷанд мефиристодан гуфтам охи мара Душанбе фиристед, ки сум надорам аз Хуҷанд Душанбе брам. Гуфтанд уш «проблеми» ту, Худо гӯй ки навбати парвозат расид. Паспортама дар фурудгоҳи Хуҷанд бармегардонанд.»

Дар дохили ҳавопаймо чор панҷ нафар 200-1000 рубли ҷамъ карда маблағи зарурӣ то расидан ба Ҳисорро барояш додем. Дар фурудгоҳи Хуҷанд шиносномаашро баргардонданд ва бемамониат сафарашро ба Душанбе идома дод. Пас аз як ҳафта аз Ҳисор занг зад ва изҳори ташаккур мекард, ки барои то Душанбе расиданаш кӯмак намудем.

Хушнуд будам, ки мақомоти Тоҷикистон дигар аз депортшудагон чиптапулиро талаб намекунанд. Чунки Хадамоти Муҳоҷирати Русия мегӯяд харҷи роҳкирои хориҷшудагонро онҳо пардохт менамоянд. Аммо он андешаам, ки дар Ватанам рӯз то рӯз ободиву мардумсолории бештар дида мешавад, хом баромад.
Мутаасифона дар Ҳисор ӯро ба прокуратура даъват карда шиносномаашро гирифтаанд ва 2500 сомонии чиптаи ҳавопайморо талаб намудаанд.





Муллошо ва kinder-surprize

14 04 2014

kinder-surprise                Фурудгоҳи шаҳри Навасибир (Новосибирск). Мусо ва Муллошо дар ниҳояти бозгашт аз Русия ба Тоҷикистон. Ҳарду аз тафтиши сарҳадбонҳо гузашта навбат ба муоинаи боғоҷи дастӣ расид. Корманди фурудгоҳ, зани миёнасоли урус, ҳангоми азназаргузаронии борхалтаи Муллошо табассум кард. Мусо кунҷковона сабаби табассуми он занакро фаҳмиданӣ шуда гардан дароз кард, то даруни борхалтаи Муллошоро бубинад.

Муллошо аз борхалтааш қуттичаҳои зарди тухмшаклро берун мемонд. Ин бозичаҳои сохташавандаи киндерсюрприз, бе қабати шоколотӣ буданд. Муллошо як-як қуттичаҳоро мекушоду бозичаҳоро нишон медод ва аз нав пӯшонида берун аз борхалта мегузошт.

Муллошо нигоҳи дуздонаи Мусоро пай бурда, китфонашро паҳн кард то бо тани худ борхалтаашро аз назари Мусо пинҳон намояд. Мусо бошад гоҳ аз болои китф, гоҳ аз зери оринҷи Муллошо тамошо мекард. Муллошо бетоқат шуда, бо забони урусӣ гуфт:
— Маладой челавек, прахадите дальше! Не мешайте! Идите на свой дарога!
Корманди фурудгоҳ Муллошоро дастгирӣ карда низ гуфт:
— Да, да. Чего уставились?
Мусо табассум карду саросема аз назди онҳо дур шуд. Муллошо ки ба Мусо бо урусӣ Харф зада буд аз тарафгирии ин зани корманди фурудгоҳ руҳбаланд шуда бо тоҷикӣ ба ӯ гуфт:
— Ин Мусояш ҳэъ одами хира да. Агар ҳамин киндерчаҳоро дида бошад, кора бало зад. Як сол мазоҳ карда гуфта мегардад… Корманди фурудгоҳ чизе нафаҳмида ҳайрон-ҳайрон нигоҳ карда гуфт:
— Ладно соберите свои вещи обратно в сумку и проходите дальше.

Муллошо ҳамаи тафтишҳоро гузашта ба ҳолли интизорӣ ворид гашт ва ба назди Мусо, ки дар курсие менишаст рафта нишаст. Мусо бо бехи бинӣ пуххос занон пастак-пастак механдид ва руяшро бо дастонаш дошта аз байни ангуштонаш гоҳ-гоҳ ба Муллошо нигоҳ мекард. Муллошодигар тоқаташ намонда гуфт:
— Ҳа? Чӣ шудааст? Бозичаҳои напанав ку. Шакалоташ об шуда рехт бозичаҳош монд мегӯям. Мебарам бачаҳоям бозӣ мекунанд.
Мусо дар посух:
— Не. Шабҳои аввал ҳамроҳи янга дар «перерыв»-ҳои нимашаби онҳоро «собирать» кунед баъд саҳарӣ ба бачаҳо диҳед.
Ҳарду қаҳ-қаҳ зада хандиданд….

Ҳанӯз тахминан як сол пеш Мусою Муллошо маҷбур буданд дар як вагончаи ҷои кор ҳамроҳи ду қирғиз зиндагӣ намоянд. Ҳамаашон дар як коргоҳ кор мекарданд. Хӯроки нисфирӯзӣ аз тарафи коргоҳ буд. Хӯроки бегоҳирӯзиро бо навбат аз мағоза мехариданд. Рӯзе навбати як ҳамкори қирғизашон расиду ӯ пурсид, ки аз мағоза чӣ орад? Ҳама тухм фармоиш доданд. Қирғизи бечора аз супермаркет дар ду ҳазор тухмгӯён 30-то шоколоти киндер-сюрприз оварда буд. )))))





Оему равему боз оему равем

7 03 2012

Хар дафъа аз таасуроти сафар аз Русия ба хона, ё баръакс аз хона ба Русияро менавиштам. Аммо ин дафъа ин лахзахоро ба коми хотир фуру нишонда, ба дигар пахлухои сафар мутаваччех мешавам. Чунки кормандони фурудгохи Хучанд, хамонанд, ки хамон, то гулу гарки порахурй. Чй гуиву, чй нагуй. На одоб, на одамигарй, на инсоф, гуё подабонхоеро оварда хайати гумруку сархадбон гузоштаанд. Аз кумиссияи фитосанитария то даруни хавопаймо худро махбус ва ё худ ЗЕК хаёл мекунй. Аз хар тараф фишорхои равонй «Ъэ бача, ису бист!, Тэ дах сум!, Шуд бра!, Сумката намекобам дах сум те!, Хей, гир ира атдел бар! Магз пагзоша гир! Дах сум те тезтар!, Ку, хамшахр, аз кисат хама чизта бурор! Инаша ман мегирам, чавоб! Шумо хайна вай шашум столба равид (як наханг кисахора шиппонад)..»
Бинобар ин дар ин бора бехтараш хомуш монда, пас аз нишасти хавопаймо дар Русия, киссаро идома медихам.

ПЕШВОЗГИРЙ
Хавопаймои ширкати Сомонэйр ба шахри Красноярск фуруд омад. Хаво 18 дарача хунук буд. Ин хунуки барои мохи январ одати аст.
Нихоят, аз байни пешвозгирандагон, ки рохи баромадро банд карда буданд, бо кашмакашихо Мусо ва акаи Муллошо баромаданд. Мусо аз тудаи одамон канор рафта чомадони вазнинро ба замин гузошта ба гирду атроф чашм давонд. У чехраи шиносро мечуст. Шояд нафаре ба пешвози онхо омада бошад..

Муллошо Мусоро то рузи сафар мутмаин карда буд, ки якчанд нафар хешу табор ба пешвози у хоханд омад. Танхо рузи парвоз гуфт, ки касе ба пешвоз наомаданаш хам мумкин аст. Якеаш серкор шудаасту дигараш аз шахр дур будааст ва гайра хоказо. Чи хеле мегуянд, зимистон хатто гурба дар хона чойро танг менамояд..

Мусо ба телефони дастиаш симкорти махаллии Билайнро гузошту ба акаи Садриддин занг зад. Соат сеи шаб буд. Пас аз якчанд занг нихоят акаи Садриддин гуширо бардошта бо овози хоболуд ало гуфт. Мусо пас аз пурсупос фахмонд, ки у дар фурудгох аст ва нафари пешвозгиранда омада натавонист. Акаи Садриддин ваъда дод, ки пас аз соате хозир хохад шуд.

«АБОНЕНТ НЕ ДОСТУПЕН..»
Мусо акаи Муллошоро таскин дода ва гуфт, ки холо як дусти раштиаш хохад омад. Акаи Муллошо аз Мусо хохиш кард якбор ба чиянаш Мурод занг занад. Мурод яке аз онхое буд, ки бояд ба пешвоз меомад. Муллошо аз кисааш хамрох бо шиносномааш як банд когазхои кату печ бароварда аз байни навиштахо ба ду раками телефон ишора кард, ки ба хардуяш занг занад. Мусо базур ракамхои качу рост навиштаи акаи Муллошоро дар телефон чида занг зад. Аммо дар он тарафи алока садо омад ”Абонент временно недоступен…”. Мусо ба раками дуввум занг зад. Аз инаш бошад садо меомад , ”Аппарат абонента выключен или…” . Мусо бегап гуширо лахзае ба гуши акаи Муллошо дошт, то у худ бовар намояд. Ва телефонро ба кисааш гузошт. Муллошо абрувонашро дархаму бархам кашида гуфт ”Ээ, ин Мурод хеч оимбозиашро напартофт. Нафахмидам ин духтар чи гуфт.. Е ту ракамро нодуруст задй…
Аз афташ хобаст ин Мурод. Мусо, хайр ту хам аз хамон духтар хохиш накарди, ки Муродро бедор кунад..”
Мусо, ки бе ин хам сараш банди ёфтани чои хоб буд, аз хастагии рухй мадори посух додан ба Муллошоро надошт. Танхо дар чавоб «Ха» гуфту монд.





Бардорад зам, набардорад хам зам..

26 09 2011

Дируз барои як дустам, ки азми сафар ба Ватан дорад чиптаи хавопаймо харидем.
Нархи чипта моро ба хайрат овард. Нархи хамаи самтхои Точикистон, Узбакистон, Туркманистон ва Киргизистонро пурсучу кардем. Аз хама чиптаи гарон самти Точикистон буд. Чипта ба шахри Хучанд, ки мохе пеш 8 хазор рубли руси нарх дошт, имруз 14 хазор буд. Ба Душанбе 10 хазор, ки ин хам нисбати дигар чумхурихо гарон аст. Масалан ба шахри Оши Киргизистон 6 хазор рубл, Бишкек 5 хазор, Тошканд 7 хазор.
Ба суол чаро чипта ба самти Точикистон ин кадар гарон аст, чиптафуруш китф дархам заду гуфт, ки фикр намекунам ин гароншави ба нархи сузишворй ё курби доллар рабте дошта бошад ва сабаб шояд аз афзоиши талабот бошад..
Ба хона омада харитаро боз кардам. Фикр кардам, ки наход Точикистон ин кадар дур бошад.
Ё шояд самти Точикистон «падём» бошаду хавопаймо сузишворй бештар мехурад?

Ана гамхории дастандаркорони мо нисбати шахрвандони мухочири худ. Наход то ин дарача Точикистон бесохиб монда бошад, ки нарххо беназоратанд? Дар дасти кист ресмони нархи чиптахои хавопаймо? «Бардорад зам кун..» гуфта, мардумро горат накунед, эй мусулмонон. Ин мухочири бечора бардоштан мегирад, вале зам кардан хам худуде дорад ё на?
Чй мешавад, ки ба самтхои шахрхои Тюмен, Новосибирис, Краснаяр ва Иркаутск хатсайри катора боз намоянд, то мардум интихоби васеъи равуой дошта бошад. Аз дигар чумхурихои хамсоя ибрат гиред. Онхо хеле гамхоранд нисбати шахрвандони худ.





ЖУКИ КОЛОРАДО

31 01 2010

Дируз аз Точикистон боз ба Русия баргаштам. Рости дар андешаи он будам, ки пас аз парвоз матлабе бо танкиди шадид дар бораи пулситонихои гайриконунии фурудгохи шахри Хучанд хохам навишт. Аммо ин тавр нашуд. Хам аз рафтан ва хам аз омадан ягон дирами зиёдатй пора надодаам. Пеш аз сафар дар сайти вароруд хондам, ки хамагй 5 сомону 10 дирам харч бояд шавад. Ду сомонию дах дирам барои назорати фитосанитарй ва се сомонй ба гумрук барои борхалтакобй. Якум назорати фитосанитарй маро пешвоз гирифтанд. Шиносномаамро гирифта 10 сомонй дихед гуфт. Бо нармй ва бе бахсу кашмакаш аз у пурсидам: «бародар, дар кисаам хамин 2 сомону 10 дирам пул мондааст ва дар борхалтаам жуки колорадо надорам ва ягон чизи манъшуда…» Корманди фитосанитария як ачоиб нигох карда, ба яке аз кормандони зердасташ фармон дод борхалтаамро кушоянд. Борхалтаамро кушоданд. Аз хама боло магзу мавизхои модарамдода меистоданд. Ба онхо ишора карда асабона пурсид: «Ина и магзо сертификаташ ку?» Дар ин савол хайрон ва гунахкорона сарамро хам карда «Ака, жук нест ку зато»… 🙂
У дастафшонду шиносномаамро ба дастам дод ва ишора кард, ки равам. Уффф… Аз якумаш гузаштам. Аз чи бошад бозии машхури компутерии «Марио», ки хеле мухлисаш будам ба хотирам омад. Бале, мо мусофирон хама мариочаи алохидае будем, ки аз зина ба зина мегузаштем. Яке бобарор мегузашту яке
бебарор. Инак «бозй» идома дорад, ман дар зинаи дуввум — ГУМРУК. Ду нафар маро кабул карданд. Яке борчомаамро мекофту дигари ба ман саволхо дода когази декларатсиаро пур мекард. Пешаки барои пардохти гумрук се сомонй тайор карда будам, вале аз чи буд, ки пас аз чустучу когази декларатсиаро ба дастам дода чавоб доданд. Сипас барои руйпушкунии борхалта 5 сомон ва когази декларатсиаро ба як корманде назди миз нишаста супорида ба гузаргохи Нуктаи Назорати..(пограничнико) рафтам. Дар инчо ба шиноснома мухр гузошта 10 сомонй талаб карданд. Аз онхо боз ба нармй пурсидам, ки барои чй 10 сомон? Корманд ба суям нигох карду шиносномаро баргардонд ва рухсат дод равам.
Хаминтарик бо харчи 7 сомонй аз хама зинахо гузаштам ва дар хавопаймо нишастам. Аз ду нафар кунчковона пурсон шудам, ки ба кй чанд пул доданд. Чунин чавоб гирифтам:
1. Назорати фитосанитарй — 10 сомон.
2. Гумрук барои кофтукови сумка ва навиштани декларатсия — 10 сомонй
3. Як мизи дигар монда декларатсияхоро мегиранд — 5 сомонй.
4. Барои руйпуш намудани богоч — 5 сомонй.
5. Гузаштан аз нуктаи назорати сархади — 5 сомонй.
Хамаги 35 сомонй хар яктоаш харч кардааст. Онхо харчи маро пурсон шуданд. Гуфтам 7 сомону 10 дирам. Ду нафари дигар, ки дар курсихои пеш нишаста моро мешуниданд ба сухбат хамрох шуда гуфтанд, ки онхо ба хеч кадомаш ягон дирам надодаанд.
Ман бошам мисли кахрамон фахр мекардам, ки шояд дар таърихи фурудгох дар поранадодан рекорд гузошта бошам, вале аз ман гандахояш хам будааст. Аз хама ачоибаш пурсиш дар бораи сертификати магзу мавизхои модарамдодагй буд.
Хулоса хамин, ки ин ё он корманд як бор хавой «фалон сомон» мегуяд. Ва яке фавран медихад, дуввумй сабабчуй мекунад ва сеюмй бо гилаву илтимос ягон дирам намедихад.
Хайр, хонандагони азиз ман рафтам ба телефонам пул гузошта аз сихату саломат ба Русия расиданамро ба модар хабар дихам ва хатман шикоят хохам кард, ки чаро аз хосили мевахои хона магзу мавизхоро додеду сертификаташро не..? 🙂