Защищено: «Кӯмак»-и ҳаммиллат

2 12 2017

Это содержимое защищено паролем. Для его просмотра введите, пожалуйста, пароль:

Реклама




Защищено: Музаффар ва «даркушоякон»

20 07 2015

Это содержимое защищено паролем. Для его просмотра введите, пожалуйста, пароль:





Защищено: Зулмоти поёни шаби сиёҳ (қисми 9 — поёни достон)

21 02 2015

Это содержимое защищено паролем. Для его просмотра введите, пожалуйста, пароль:





Защищено: Чил муъҷизаи Тоҷикистон

2 02 2015

Это содержимое защищено паролем. Для его просмотра введите, пожалуйста, пароль:





Бозихои бузург ва мухочири кучак

13 11 2014

Поенравии қурби рубли урусӣ барои бархе тоҷирону «спекулянт»-ҳо падидаи хуб бошад, аммо ба ҳамени мардикороне, ки дар Русия кор мекунанд зарбаи шадид зад.

Як дӯсти муҳоҷирам моҳе пеш аз бонки тоҷикистонӣ се ҳазор доллари ИМА қарз гирифта ба камбудиҳои хонааш сафарбар намуда ба Русия омад. Ӯ умед дошт дар давоми се моҳ аз қарз мебарояд. Чунки он вақт 3000 доллар баробари 90-96 ҳазор рубл буд. Акнун ки 3000 доллар баробар ба 140-145 шуд ӯ маоши наздик ба панҷ моҳашро бояд ба бонк супорад.

Шиноси дигарам дар як бонки Русия суратҳисобе кушода маоши қариб яксолинаашро онҷо захира намуд. Умедвор буд охири мавсими кор он захираашро ҳамроҳи фоидаи аз фоиз ба даст омада гирифта ба хона бармегардад. Аммо ба ҷои фоида – зарар..

Муҳоҷири дигаре музди корашро ки он вақт баробар ба ҳазор доллар буд ба рафиқаш қарз дода ба Тоҷикистон баргашт. Акнун ба ҷои ҳазор доллар 650 доллар мегирад.

Дирӯз як рафиқамро дидам. Ӯ дар Тоҷикистон корҳояш бад набуданд. Он ҷо дар сохтмон кор карда рӯзе сад сомон мегирифт. Онро кам пиндошта ба Русия омад. Акнун дар инҷо низ рӯзи кориаш баробар ба сад сомон. Фарқ дар он ки онҷо бегоҳ назди фарзандонаш буду инҷо не. Онҷо бегоҳ таоми бомеҳр пухтаи ҳамсарашро мехӯрду инҷо «доширак»-и «бомеҳр» сохтаи чиниҳоро.

Устои боҳунаре, ки ҳамроҳ кор мекунем сарашро дошта аз нарху навои акнун арзони кор сухан мегӯяд. Ӯ дар Хуҷанд низ ба сохтмон машғул будааст. Дар Хуҷанд нархҳои кор бо доллар нархгузорӣ мешудаанду инҷо бо рубл. Ва акнун ӯ низ ба Ватан баргаштанро авлотар медонад.





Барномасозй, сиёсат ва алгоритми «ERROR»-дода

17 06 2013

Британияи Кабир қарор кардааст, ки дар дабистонҳо ба кӯдакон аз панҷ сола сар карда асосҳои барномасозиро омӯзанд. (www.zdnet.com/uk/programming-set-to-be-core-of-new-computing-classes-for-english-kids-7000011053/)

Хеле иқдоми оқилона дар ин замони ҷангҳои иттилоот. Дар ин замоне, ки интернету компютер ба мудҳиштарин яроқ табдил меёбанд.

Чӣ? Мактабҳои мо? Фикр ба саратон омад, ки ҳоло аз ҳолу аҳволи мактабҳои Тоҷикистон сухан оғоз хоҳад шуд?
Не, не. Хато кардед. Мо куҷову онҳо куҷо.. Охир толибилмҳои мо расо даҳ сол пас, дар синни 15-солагӣ асосҳои барномасозиро меомӯзанд. Ин матлабро на бо мақсади муқоисаи мактабҳои Британияи Кабир бо мактабҳои Тоҷикистон навишта истодаам, балки барномасозиро дар охир бурда ба сиёсат часпонданиам. Намехоҳам дар поёни матлаб хонандае назар нависад, ки «..муқоисаи Британияи Кабир бо Тоҷикистон ин аблаҳист..»

Биёед атрофи он меандешем, ки чӣ чиз ҳукумати Британияи Кабирро водор кард, ки ба чунин иқдом даст занад? Чӣ чизро дар ин касб диданд? Чаро мехоҳанд, ки кӯдаки панҷсола ба забони барномасозӣ шинос шавад?

Бармегардем ба сархати(абзац) дуввуми навиштор.
«Дар ин замоне, ки интернету компютер ба мудҳиштарин яроқ табдил меёбанд.» Дунё – дунёи ахбору иттилооту маълумот шуд. Иттилоот дорӣ — яроқ дорӣ. Ин кӯдакон дар оянда метавонанд «истеҳсолоти» иттилоотро барои кишварашон таъмин намоянд.
Бубинед масалан Фейсбуку Одноклассникро ду-се барномасоз аз рӯи хоҳиши худ сохтанд ва миллионҳо истифодабаранда аз рӯи схемаи онҳо муошират менамоянд.

Агар фаротар аз он назар афканем маҳз малакаи барномасозӣ метавонад тарзи ботартиб чидани мақсаду маром ва ноил шудан ба онро ба кӯдаки панҷсолаи англис омӯзад. Аз хурдӣ ӯ аллакай шарт гузоштанро меомӯзад, «агар …. сипас – вагарна …. онгоҳ » (If..Then..Else..)..
Аз хурдӣ бо ифодаҳои мантиқии «ВА-Ё-ҲА-НЕ..» шинос мешавад, ва чи будани алгоритми шоханоку давриро аз худ менамояд. Ин кӯдак дар оянда худ метавонад алгоритми ҳаёташро ба тартиб дарорад ва дар ҳама соҳа муваффақ бошад.

Барномасозони собиқ бештар дар соҳаҳои роҳбарикунанда метавонанд комёб бошанд. Аз ин бармеояд, ки барномасоз ва сиёсатмадор ҳарду аз як чашма об мехӯранд. Сиёсати давлатдорӣ низ алгоритми иҷроиши амалро мехоҳад. То андозае амалҳоро бояд ботартиб гузошт, ки барнома иҷро шавад.

Як мисоли одӣ. Зайд Саидовро кӣ мешинохт? (Дарвоқеъ, ӯ низ собиқ барномасоз будааст.) Ғайр аз як гурӯҳи хурди маҳалу атрофиёнаш дигар касе ӯро намешинохт. Тасмим гирифт, ки ҳизбе таъсис медиҳад. Вокунишу муносибати мардум ба ӯву ҳизби ӯ нобоварона, бадгумона ва эҳтиёткорона буд. Бисёриҳо ақида доштанд, ки ин ҳизби кисагӣ хоҳад шуд. Интизор ҳам буданд, ки ин ҳизбро ҳукумат чӣ хел пешвоз мегирад ва дар чӣ муддат сабти ном мешавад?

Дар ин ҳолат агар собиқ барномасозе дар ҳукумат мебуд алгоритмро тавре тарҳрезӣ мекард, ки ҳам ин қадар шӯру мағал намехест, ҳам тарафдорони мардумиашро аз даст намедод ва ҳам обрӯяшро дар арсаи ҷаҳонӣ боло мебурд. Ҳукумат бояд дарҳол аз ин ҳизб истиқбол мекард ва дар кӯтоҳтарин фурсат онро сабтином мекард. Дар ин ҳол оё номи Зайд Саид мисли ҳозир расонаӣ мешуд? Оё мардум ба шӯр меомад? Оё чандин фаъолоне, ки калаванда буданд 180 градус зидди ин давлатдорӣ мегаштанд? Оё номи бе ин ҳам пасти Давлат боз пасттар мешуд? НА , НА ва боз ҳам НА. Чӣ хеле ки мардум ба Зайд Саидов ва ҳизби ӯ нобоварона назар мекарду кисагиаш мехонд, ҳаминтавр мемонд ва гумонҳо афзунтар мешуданд. Ва дар оянда, ҳукумат метавонист ин ҳизбро зери бол гирифта, ба манфиати худ истифода барад.
Аммо афсӯс, ки бештари мансабдорон собиқ тракторчӣ ҳастанд ва сиёсатро чун замини шудгор мефаҳманду равшанфикрону фаъолонро чун алафҳои харкуркунаку сагряк.
Ё шояд, алгоритми сохтаи онҳо то ҳадде мушкилфаҳм аст, ки қудрати фаҳмиши мо намерасад?





Муллошо — пайкараи муҳоҷири тоҷик

20 07 2011

— … чуноне мегӯянд, ангушташро бибурӣ ҳам хун нахохад омад. Ин гапро дар васфи шумо гуфтаанд, акаи Муллошо, — гуфта, Мӯсо, ки даст ба пушт аз ин тарафи хона ба он тарафи хона қадам зада, нигоҳаш гоҳ ба ин тирезаву, гоҳ ба он тиреза бармехӯрд.

— Ҳа, боз «Ҳотами той» гуфтаанд, «Муллошои той» нагуфтаанд. «Мӯсои той» мегуфтаанд ҳам мешудааст. — Чашм аз маҷаллаи пур аз суратҳои ранга наканда, ғурунгос зад Муллошо.

— Хайр, дар ҳамин фолат кӯмак накунед, пас шумо чӣ хелӣ ҳамшаҳрӣ ҳастед? Ман аз ҳар касу нокас қарз намепурсам ку. Дилам кашиду аз шумо пурсидам. Агар медонистам, ки шумо ин кадар хасис ҳастеду суханам мешиканад…

— Эээ, Мӯсоҷон, надорам! Мефаҳмӣ? Агар бошад, наход надиҳам? Дар кисаам дусад сӯм мондааст, ки сад сӯмашро дар телефон мегузорам, — ба кадоме аз суратҳои ранга нигоҳ фурӯ бурда, сар набардошта, сухани Мӯсоро бурида, гуфт Муллошо.

— Чӣ хел надоред? Дирӯзакак Валерий Андреевич ҳаққи корро дода буд-ку, — аз қадамзании беҳуда бозистода, рост ба акои Муллоши нигариста, гуфт Мӯсо.

— Панҷсад сӯмашро нигоҳ дошта, як ҳазорашро зуд ба хона фиристодам, — сар аз маҷалла  бардошта гуфт Муллошо ва ангушти ишоратиашро ба лабаш тар карда, сафҳаи дигарро боз кард. Мӯсо бо чеҳраи пур аз ифодаи ҳайрат болои сари Муллошо хам шуда, бо овози каме пасттар пурсид:

— Ҳамон ҳазор сумакро бо банк фиристодед? Шарм доред-е…

Муллошо сар набардошта, маҷалларо тамошо мекард. Дар саҳифаи нави маҷалла акси рангаи духтари нимбараҳнаро дида, маҷалларо тарафи Мӯсо гардонд ва ба акс ишора карда, гуфт:

— Нигар, Мусо, чи хел зур аст… Ман, Мӯсоҷон, аз тамошои ҳамин маҷаллаҳо чашмонамро об медихам, мисли ту аз пайи зиндаҳояш намедавам ва ба сари пулҳоям об намерезам. Ҳазор сум он тараф истад, боре панҷсад сум ҳам фиристода будам. Барои чӣ шарм медорам? Он вақт шарм хоҳам дошт, ки бачаҳоям дар Тоҷикистон гурусна монанд. Ман дар ин ҷо ягон зарра парвои худам надорам. То охирин тангаи кисаамро ба ватан хоҳам фиристод. Ба ту ҳам насиҳат ҳамин, ки аз паси духтарҳо камтар давида… — дар ин пайти сухан Мӯсо, ки тобу тоқати насиҳатҳои Муллошоро надошт, даст афшонда, баланд хитобид:

— Офарин, офариннн! Дирӯз дар куҷое хондам, ки ҳайкали муҳоҷири мехнатиро гузоштанианд, барои ба ватани қашшоқ пулфиристиаш. Ба онҳо пешниход хоҳам кард, ки ҳайкали шуморо гузоранд. Касеро, ки якпаҳлз задаву маҷаллаҳои эротикӣ тамошо мекунад… — Мӯсо инро гуфт ва аз хона бадар шуд.

Муллошо аз паси ӯ бо завқ хандида гуфт: — Бигу «мастерок»-и лойзаниамро фаромӯш накунанд…