Зулмоти поёни шаби сиёҳ (поёни достон)

21 02 2015

Пас аз ношто Некрӯзу Аслиддин ба беруни ошхона баромаданд.
Аммо он ду мусофири ҳамсафари онҳо, ки ба ошхона надаромада буданд дар берун набуданд. Некрӯз муҳаррики худравро ба кор андохта тахминан даҳ дақиқа интизори онҳо шуд. Ду се маротиба занги худравро низ пахш кард. Вале касе ҳозир нашуд.
— Аз афташ бо ягон худрави дигар рафтанд. – гуфт Некрӯз ва оҳиста-оҳиста худравро ба ҳаракат даровард.
— Ту онҳоро бо гапҳои сиёсиат тарсондӣ, ана аз бало ҳазар гуфта гурехтанд. – бо ханда гуфт Аслиддин.
Худрав баробари ба ҳаракат даромадан такон хурду муҳаррикаш хомӯш шуд.
— Эх миллати латтамиҷози ман! – гуфта муҳаррикро дубора ба кор андохту илова кард:
— Кайҳо дар сари худрав нанишаста будам, як-як фишангҳои «муфт»-у «ист» фаромуш мешаванд.
— Маълум аст. Дасту поят меларзанд. Маро сиҳат саломат ба назди модари пирам расонӣ шуд. Худо нигаҳбон бошад, дар як ғанабчае, ки дар ҳавопаймо рафтам хоби нағз надидам. – аз тирезаи худрав ба куҳҳои сар ба фалаккашидаи ағбаи Шаҳристон назар карда гуфт Аслиддин.
Некрӯз, ки худравро аз ҳавлии ошхона ронда ба роҳи асосӣ пайваст мешуд, пурсид:
— Боз чӣ хоб дидӣ, Туруш? Дар ҳамон танҳоиҳои муҳоҷират «шизофреник» нашудаи-ку?
— Шояд. Аммо бисёр мехостам аз фурудгоҳ бе ту берун ояму сафарамро бе ту идома диҳам.. – Аслиддин аз қуллаҳои барфпӯш чашм наканда гуфт.
— Эй эй, Аслӣ, ба ман чӣ дахл дорад, ё дар хобат ман ҳам будам? – бо табассум пурсид Некрӯз.
— Бале. – Аслиддин аз куҳҳо чашм канд ва ба Некрӯз нигариста посух дод.
Некрӯз бо ҳамон табассум аз роҳ чашм наканда гуфт:
— Хобатро ба об гӯй мегӯянд. Ҳозир айнан қад-қади дарёи Зарафшон рафта истодаем. Метавонӣ ҳоло ба ӯ гуфтан гирӣ.
Аслиддин ба дарё нигариста: — пас аз се рӯз баъд мегӯям. – гуфт.
Некрӯз гуфт: — Эх Туруш, ту аниқ «шизофреник» шудаӣ.
— Дар хона як оши як ба як фармоиш дода баъд дар сари дастархон… Эй! Роҳ! Гардон! – Аслиддин ба роҳ ишора карда дод зад. Некрӯз чамбаракро зуд ба самти рост гардонида баробари он ба пойфишанги «ист» пахш кард. Худрави боркашони «Камаз», ки аз самти муқобил меомад бо садои занги даҳшатафканаш аз паҳлӯи онҳо гузашта ғурросзанон гузашта рафт. Ронандаи «Камаз» аз тирезааш дуғ зада чизе гуфт. Аслиддину Некрӯз аз тарс «шах» шуда буданд. Рангу рӯи Некрӯз парида сап-сафед гашта буд. Бо ҳарду дастонаш чамбаракро сахт қапида буд ва дастонаш меларзиданд. Ба Аслиддин нигариста пурсид: — Ӯ дод зада чӣ гуфт?
— Нашунидам чӣ гуфт. Некрӯз, ту ба роҳ нигоҳ кун, ба ман чӣ нигоҳ мекунӣ? Гапи маро бо гушонат мешунавӣ, на бо чашмонат. Худо раҳмамонро хурд. Қариб ҳамон таъбири хобам мебаромад. – гуфт Аслиддин.
Некрӯз чизе нагуфта худравро дубора ба ҳаракат даровард.

Дар деҳа хабари худравхарии Некрӯз аллакай паҳн шуда буд ва аз омад-омади Аслиддину Некрӯз хешу табори ҳарду хабардор шуда буданд.
Аз чашмони ҳамсари Аслиддин ашк мерехт. Ин на ашки шодӣ ва на ашки ғам буд, балки барои оши палав пиёз реза мекард. Модари Аслиддин, ки сабзӣ реза мекард ба келинаш рӯй оварда гуфт: — Шуд. Мондагиашро ман реза мекунам, ту рафта дегро мон.

Некрӯз ба зонуи Аслиддин як шаппотӣ зада бо ханда гуфт: — Хез, Туруш! Қариб расидем. Камтари дигар монд. Ин қадар хоб нарав, ки боз ягон хоби дигар набинӣ.
Аслиддин хоб набуд, танҳо чашмонашро пӯшида ба пуштмонак такя зада буд. Ба сухани Некрӯз эътибор надода аз ҷой наҷунбид ва чашмонашро кушоду гирду атрофро назар кард ва боз такя зада чашмонашро пӯшид.
Акнун, ки онҳо аз купрук гузашта буданд дарёи Зарафшон дар тарафи Аслиддин буд. Худрав ба гардиши роҳ наздик шуд. Самти муқобили он тарафи гардиш дида намешуд. Некрӯз боэҳтиёт суръатро каме суст кард. Нохост худраве аз гардиш дида шуд, ки бо суръати баланд ба муқобили онҳо баромад. Суръати баланди худрави муқобил имкон надод, ки аз роҳаш набарояд. Некрӯз фарёд зада аз тарси он ки ба худрави муқобил барнахӯрад чамбаракро ба рост тоб дод. Вақте худрав бо суръати баланд лағжида аз роҳ берун шуд ва ба ҷар сарозер мешуд Некрӯз фарёд зада дарро кушода худро берун партофт. Дигар чизе дар ёди Некрӯз набуд. Некрӯз чаппаю роста шуда ба дарё афтидани худравро надид, аммо садои баланди ба сангҳо бархурдану ба об афтидани он ба гӯшаш расид. Ҳарчанд мехост дод зада «Аслӣ, худро берун парто!» гӯяд, аммо лабонаш ба ӯ итоат намекарданд. Гармии хунро ки сару пешониаш мерехт дар чашмонаш ҳис кард ва каме нагузашта аз ҳуш рафт.

Пас аз чор рӯз.
Муфаттиш дар интизори ба ҳуш омадани Некрӯз дар беморхонаи маркази ноҳия гаштугузор мекард, ки нохост наъраи гиряолуде аз як ҳуҷра баланд шуд, «Парто! Аслӣ, худро берун партооо! Аслӣӣӣ…»

Мардони деҳа таи ин рӯзҳо аз гирду атрофи макони садама сар карда то деҳаҳои поёноб ҷасади Аслиддинро мекофтанд.

Модари Аслиддин дар иҳотаи ҳамсоязанҳо гоҳ ба ҳуш меомаду боз аз ҳуш мерафт.

Ҳамсари Аслиддин аз ақл бегона сухан мекард. Гоҳ худ ба худ чизе гуфта механдид, гоҳ соатҳо ба як нукта нигоҳ карда карахт менишаст.

Ниҳоят хабар расид, ки ҷасади Аслиддинро аз дамоби паси хонаашон пайдо кардаанд.





Чаро мо «РӮЗ» надорем?

22 11 2014

Ҳар вақте ки ба «Одноклассники» ворид мешавам ба ман паем меояд, ки фалон рӯз иди фалон кас е басмадон касб. Тасмим гирифтам иди худамро дар «Яндекс» ҷустуҷӯ намоям.
Оваҳ, истед, ки аввал касбамро барои худ аниқ намудан даркор-ку.
Савол: -ман кистам? Е касби ман чист? Барномасоз-иқтисодчӣ? Касбе, ки бо он машғул нестам магар онро «касби ман!» гуфта метавонам? Албатта не.
Пас ман кистам? Кадом идро ҷустуҷӯ намоям? Муҳоҷир? Мардикор? Ғулом? «Иди ғуломон!» е «Рӯзи ғуломон!», не ин хел иду ин хел рӯз аниқ набудагист. Шояд, «Гастарбайтер»?
Хуб, дар «Яндекс» ба ҷустуҷӯи идҳо меравам…

Ба ин рӯйхат нигаред (ҳол он ки онро пурра наовардам):

9 феврал — Рӯзи духтури дандон.
11 феврал — Рӯзи бемор

Тавба, ҳайвонҳо ҳам рӯз доштаанд.
19 феврал — Рӯзи китҳо

Оҳо.
1 март — Рӯзи наркоману наркобизнесҳо

Ваҳ ҷисми беҷон?
2 март — Рӯзи гугирд.
3 март — Рӯзи нависандаҳо
4 март — Рӯзи айнакдорҳо
8 март — Рӯзи модарон
9 март — Рӯзи ди-джей
20 март — Рӯзи ситорашиносӣ
20 март — Рӯзи об
21 март — Рӯзи шоири
23 март — Рӯзи обуҳавосанҷҳо
12 май — Рӯзи ҳамшираҳои шафқат
31 май — Рӯзи тамоку
1 июн — Рӯзи кудакон
1 июл — Рӯзи архитекторҳо
12 август — Рӯзи ҷавонон
13 август — Рӯзи чапдастҳо
30 сентябр — Рӯзи тарҷумонҳо
1 октябр — Рӯзи пирон
5 октябр — Рӯзи омӯзгор
28 ноябр — Рӯзи муҳосибон
29 ноябр — Рӯзи геоморфологҳо
30 ноябр — Рӯзи филҳо
2 декабр — Рӯзи коркунони бонкҳо
3 декабр — Рӯзи ҳуқуқшиносҳо
9 декабр — Рӯзи геологҳо
12 декабр — Рӯзи «псих»-ҳо
13 декабр — Рӯзи аспҳо
…Рӯзи харҳо
…Рӯзи говҳо
….Гусолаҳо
….Қурбоқаҳо
….Малахҳо
……
……

18-уми декабр – Рӯзи Байналхалқии муҳоҷирон. Хайрият. Аммо чаро дар Тоҷикистон барасмият дароварда нашудааст? Мо «гастарбайтер»-ҳо дар Тоҷикистон ид надорем. Рӯзе «Рӯз»-и мо нест. Мо ҳеҷ кас. МОе, ки тарки Ватан карда, дур аз модару падару бародару писар, дар лою гил оғушта ба Тоҷикистон пул мефиристем, «рӯз» надорем. Бо пули МОе, ки тиҷорат дар Тоҷикистон авҷ мегираду сипас ба як-ду нукта ҷамъ шуда «оффшор» меравад, «рӯз» надорем. Бо пули МОе, ки шоҳу гадо дар Ватан нон меебад ва пулфурӯш «тоҷикро мефурушаду урусро мехарад», «рӯз» надорем. МОе, ки аз дасти пулису «скинхед» рӯз, надорем, «Рӯз» надорем.
МОе, ки рӯз надорем, «Рӯз» надорем.
Хуб, бигзор ҳаминтавр бошад.
Аммо хеле мехоҳам як «РӮЗ»-е ҳамчун рӯзи хотира, рӯзи едбуди ҳазорон муҳоҷири дар мусофират ҷондода, дар Тоҷикистон таъин гардад. Ҳазорон муҳоҷире, ки гиребони ҳукуматро нагирифт, то ба ӯро ба кор таъмин намояд, митинг накард, фирефтаи ба ном «инқилобчиен» нашуд, балки бархесту ба суроғи ризқ рафт ва дареғо, ба Ватан дар «сандуқи оҳанӣ» баргашт.

Ҳайкал е пайкараи муҳоҷир барои мо даркор нест. Зиндагонашро монед ба ҳоли худ. Танҳо барои мурдагонаш коре бояд кард, ки шояд ташнаи дуою фотиҳаанд.
Хуб мешуд дар пойтахти Тоҷикистон майдоне таъсис дода, аз тамоми гӯшаву канори кишвар тобутҳои оҳании муҳоҷирони фавтидаю кушташударо онҷо ҷамъ оранд. Рӯи санге исми онҳо сабт гардад ва боз сангҳое дар интизори сабт шудани номҳои нав интизор бошанд. Ва ин макон, макони едбуд ва дуою фотиҳа ба руҳу арвоҳи он ғарибон гардад. Маконе, ки раҳгузаре куҳи тобутҳои оҳаниро дида, лаҳзае сукут намояду ба қадри зиндагию зинда буданаш расад. Маконе, ки муҳоҷире пеш аз фурудгоҳ рафтанаш, даме паҳлӯи тобути ҳамкасбаш нишинаду аз ӯ ед кунад. Илоҳо, ҷояшон ҷаннат бошад…





Қонуни нави «Патент» дар Русия

19 11 2014

ufms

Дируз, 18-уми ноябр, қонуни нав қабул шуд, ки аз 1-уми январи соли 2015 ба амал мебарояд. Тибқи ин навигарӣ аҳволи муҳоҷир боз вазнинтар мегардад. Ҳақи якмоҳинаи «патент», ки аз 1000 то 1300 рубл буд, акнун метавонад дар ҳар минтақаи Русия гуногун ва аз 1200 то 5 ҳазор боло равад. Чанд рубл будани як моҳи «патент»-ро метавонед аз Хадамоти муҳоҷирати (ФМС) шаҳру ноҳияи ҷойгирбудаатон аниқ намоед.
Пас аз 1-уми январ иҷозатномаи кор (разрешение на работу) дигар намедиҳанд. Дар корхонаҳо низ бо «патент» кор кардан иҷозат мешавад. Аммо онҳое, ки аллакай иҷозатномаи кор доранд то охири муҳлаташ метавонанд истифода шаванд.

«Патент»-ҳои нав акнун ду сол муҳлат доранд. Пас аз гузаштани ду сол, убур намудани сарҳад ва гирифтани «патент»-и такрорӣ лозим мешавад.
Барои гирифтани «патент» бояд дар давоми 30 рӯз пас аз ворид шудан ба Русия ҳуҷҷатҳои лозимиро ба «УФМС» супоред. Дар ҳолати дер кардан ҷарима ба миқдори 10-15 ҳазор рубл пешбинӣ шудааст.

Ногуфта намонад, ки пас аз 1-уми январи соли 2015 шаҳрвандони Тоҷикистон танҳо бо шиносномаи хориҷӣ ҳуқуқи ба Русия ворид шуданро доранд.

Инчунин пас аз якуми январ тасдиқнома е худ «сертификат» дар бораи супоридани имтиҳон аз фанҳои забони урусӣ, таърихи Русия ва асосҳои қонунгузории Русия лозим мешавад.

Барои гирифтани «патент»-и нав чунин ҳуҷҷатҳо заруранд:
1. ариза
2. шиносномаи хориҷӣ ва нусхаи он (копия)
3. варақи муҳоҷирӣ ва нусхаи он (миграционная карта)
4. як дона акси 3.5х4.5
5. маълумотнома дар бораи бемориҳои сирояткунанда набудан (медсправка).
6. Суғуртаи медидсинии яксола (полис медстраховка).
7. Қайднома ва нусхаи он (регистрация)
8. «Сертификат»-и донистани забон, таърих ва қонунҳои Русия

Пас аз гирифтани патент андоз барои аз 1 то 12 моҳро метавонед ба «Сбербанк»-и Русия супоред. Дар асоси қоғази бонк мӯҳлати қайднома дароз карда мешавад.

Вақти ба Русия ворид шудан (дар фурудгоҳ) дар пур кардани варақаи муҳоҷирӣ (миграционная карта) диққат диҳед. Модоме ки мақсади шумо дар Русия кор кардан бошад, пас бояд ба зери «работа» хат кашед. Дар акси ҳол шуморо вақти гирифтани «патент» метавонанд ҷарима намоянд.

Хулоса, рӯзбадтар ҳасту рӯзбеҳтар не. (((





Хонашӯӣ

14 11 2014

Мусову Муллошо таъмири хонаи дуҳуҷрагиро дар тули як моҳ ба охир расониданд ва имрӯз рӯзи супоридани хона буд.
Ин бегоҳ соҳибхона мувофиқи ваъдааш таъмири хонаашро «шуст». Ӯ дар хонаи ба тозагӣ таъмиршуда, миз орост ва ҳама сари хуроки шом нишастанд. Ба ҳамсараш фармуд аз майи куҳани худсохт биорад. Майи худсохташро таъриф карда онро куҳану хуштамъ муаррифӣ мекард. Ва илова кард, ки ду чиз – дӯст ва май — ҳарчи куҳнатар гарданд ҳамон қадар ширину гуворо мегарданд. Мусо аз нӯшидан худдорӣ намуд, вале Муллошо бо баҳонаи «чангу ғуборро тоза кардан» ҳамроҳи соҳибхона қадаҳ бардошт.
Манзараи аҷиб буд. Дар ду тарафи миз ду нафар дустона қадаҳ мебардоранд, ду нафаре, ки дар гузашта дар Афғонистон хизмат карда буданд. Яке аз осмон ҳамла мекарду дигаре аз замин ва шояд гоҳе ҳамдигарро дифоъ ҳам мекарданд. Аз рӯи нақлҳояш соҳибхона дар ҷангҳои Афғонистон чархболи ҷангии «Акула»-ро идора мекард. Ҳарчанд аз он рӯзҳо кам едовар мешуд, вале чархболчӣ будани ӯ дар пеши назари Мусо филмҳои ҷангиро меовард, ки чархболҳо деҳаҳоро бомборон мекарданд. Пас аз ин ин собик чархболчиро бад дид ва барқасдона нархҳои корро баланд мегуфту дар хеҷ коре гузашт накард. Аммо Муллошо парво надошт ва баръакс ба Мусо мегуфт, ки он вақт кори онҳо ҳамин буд ва танҳо фармонро иҷро мекарданд. Муллошо низ аз солҳои хидмати ҳарбияш дар Афғонистон қариб чизе намегуфт.

Чун одат мардуми инҷо сари бардоштани қадаҳ сухан менамоянд. Соҳибхона ба Муллошо таклиф намуд, ки сухани аввалро ӯ бигӯяд. Мусо сар аз таом бардошта хавотиромез ба Муллошо нигох кард. Муллошо низ ба Мусо нигарист ва табассум карду кутохакак комебии аҳли хонаводаи соҳибхонаро таманно намуд. Соҳибхона сипос гуфту ҳарду қадаҳоро бардоштанд.

Гап дар сари он ки боре Муллошо бо ду нафар шиносҳои рус шароб нӯшида сухан ҳам кард. Сухане кард, ки он нишасти онҳо ба ҷангу занозанӣ анҷомид. Аниктараш Мусо маҷбур шуда ҳамқадаҳҳои Муллошоро футбол кард. Пас аз он ба Муллошо таъкид кард, ки дигар май нанӯшад ва агар нӯшид сухан нагӯяд ва агар гуфт ин сухани гурҷӣро (грузинский тост) дигар дар ҳеҷ куҷо ва ҳаргиз нагӯяд.

Он сухани гурҷӣ тахминан чунин буд: «Шикорчие камон дар даст шикор меравад. Мебинад, ки уқобе омада барраеро бардошта парида осмон мебарояд. Шикорчӣ мепаронад. Уқоб меафтад. Барра парвозро идома медиҳад. Барои он менӯшем, ки уқобҳо ин қадар паст наафтанд ва барраҳо ин қадар баланд парвоз накунанд!»

Ҳамқадаҳҳои Муллошо он рӯз «ҳа акнун ту уқобу мо барра ҳа?!» гуфта аз гиребони Муллошо дошта буданд. Акнун ҳар боре дар ягон базм вақти сухан кардани Муллошо мерасид, Мусо хавотир мешуд.

Сари қадаҳи дуввум соҳибхона сухан кард. Ӯ тахминан чунин гуфт: «Таманнои онро дорам, ки дар Тоҷикистони шумо адолат ҳукмфармо гардад ва шумо тоҷикон аз ин гуна ҳает раҳо ебеду дар Ватани худ, дар назди фарзандони худ кору зиндагӣ намоед.»
Бале, аз ин хубтар таманное барои мухчир аст?





«Обғел»-и Муллошо

3 11 2014

Имсол корҳои Мусову Муллошо бобарор буд. Ҳанӯз таъмири як хонаро ба охир нарасонида хонаи дигар дар навбат меистод. Фармоиш болои фармоиш. Аммо Мусо ягон фармоишро рад намекард ва гоҳо таъмири ду хонаро якбора мебурд.

Саҳарӣ ба акаи Муллошо дастур дода гуфт: — акаи Муллошо, шумо ба хонаи Сергей равед. Ӯ дирӯз ба ман занг зада хабар дод, ки ду дона сафолаки нарасидаро овардааст. Ҳамон ду сафолакро наход бе ман насб карда натавонед? Ман ба хонаи Николаевич меравам.

— Ду дона сафолак ҳам кор шуду.. Онро насб карда боз ба хонаи Николаевич ҳам меравам.- Муллошо бовиқор ҷавоб дод.

Мусо хандида гуфт: – Э не. Шумо ҳамон ду сафолакро саросема нашуда росту зебо насб намоед давлати калон. Ба хона омада дам гирифта шинед.

Бегоҳӣ Мусо ба хона баргашт. Аз ошхона садои дегу кафгир ва буи оши палов меомад. Муллошо омадани Мусоро фаҳмида аз ошхона гуфт: — Мусоҷон, корро аз ман омӯз! Сафолакҳоро насб кардам. Тамоми хонаро гашта якта-нимта каму костиро бартараф карда корро супоридам ва ҳамаи пули мондагиро гирифтам. Аз сари пул як кило гушт харида ош пухтам. Хулоса хонаи Сергей тамом. Дигар намеравем.
Пас аз шустушуй дастархон ороста ба хурдани хуроки шом нишастанд. Муллошо гаштаю баргашта бовиқор аз тамом шудани кори хонаи Сергей таъкид мекард. Мусо аз Муллошо пурсид:

— Истед, ки чаро имрӯз ба ман занг зада тарҷимаи русии калимаи «обғел»-ро пурсидед?
Муллошо дар ҷавоб лаҳзае даступо хӯрда «Ин ҳамту, кам-кам русиро омӯхтан даркор-ку» гуфту монд.

Баробари ба хӯрокхӯрӣ оғоз намудан садои занги телефони Мусо баланд шуд. Мусо саросемавор луқмаи аллакай дар даҳонаш бударо фурӯ бурда телефон ба даст гирифта дид ва тугмачаи кабуди онро пахш карда ба гӯшаш гузошта гуфт:

— Салом, Сергей, гуш мекунам.
Сергей пас аз салом додан ба гап сар кард:
— Мусо, имрӯз он рафиқи ту омада ду сафолаки охиронро насб кард. Медонӣ, ҳамаҷои фарш росту ҳамвор, вале ҳамон ду сафолаки назди даромадгоҳ каҷу яктарафа. Каҷии он сахт ба назар мерасад. Аз дӯстат пурсидам, ки «чаро онҳо каҷанд?» Унгур-мунгур карду ба ту занг зад ва баргашта ба ман гуфт, ки ин таъкиди ту аст. Ва гӯе ту гуфта бошӣ, ки онҳо бояд барои обғел (водокат) каҷи дошта бошанд. Ман розӣ шуда қабул намудам. Аммо ҳоло ҳамсарам аз кор омад. Мо маслиҳат кардем, ки обғел даркор нест. Охир дар дохили хона об аз куҷо, ки ғелад? Бинобар ин илтимос худат вақт ефта якбор биеву онҳоро рост насб намо.

Мусо дар ҳоли ба тарафи Муллошо бад-бад нигоҳ кардан посух дод:

— Албатта, албатта, Сергей. Худи пагоҳ рафта ҳамаашро рост хоҳам кард…

Вақте гап зада шуд ва телефонро канор гузошт Муллошо бо табассум ба табақи ош ишорат карда гуфт:

— Канӣ Мусоҷон ошро гир. Баҳ-баҳ чи қадар болаззат шудааст. Медони-а, одам дар вақти хурокхӯрӣ гап намезанад. Канӣ, канӣ..
Мусо низ табассум карда бо ишораи «ҳоло ист!» сар ҷунбонду дубора ба ошхӯрӣ даромад.





Мусо, телефони дастӣ ва гурбачаи хокистаранг

2 11 2014

gurbachaОхирин рӯзҳои тирамоҳ буд. Барфпӯш будани замин ва хунукиву яхбандӣ аз омад-омади зимистон дарак медод. Хар вақте ки дари долони бино кушода шуда ягон истиқоматкунандаи он даро баро мекард, шамоли хунук аз берун ба дохили бино медаромад.  Гурбачаи хокистарранг аз хунукӣ меларзид ва аз хар нафари аз наздаш гузашта «мияв»-гуен ерӣ мехост. Нафаре эътибор ва нафаре баргашта ба у хурдание меовард. Кампирзане аз дилсӯзӣ ба ӯ дар косачае шир овард ва сари ӯро сила карда «эҳ бечорае, ҳанӯз хурдакак. Кӣ туро инҷо партофта бошад?» гуфт. Гурбача шояд на хурок, балки ба хоначаи гармаш ба назди Мусо баргаштан мехост.  Баъзан чашмонашро пушида пинак мерафт. Шояд он рузхои бозиву хурсандии бо Мусо гузаштаашро ба ед меовард.

Гурбачаро ҳанӯз як ҳафта пеш як кампири рус дар назди мағоза истода ба роҳгузарон пешниҳод мекард. Мусо он рӯз барои шишаи дуввуми шароб ба мағоза рафт. Вақти аз магоза баромадан кампир ба Мусо низ пешниҳод кард, ки ин гурбачаро бо худ бигирад. Мусо аввал рад карда роҳашро идома кард, вале пас аз ду се қадам бозистода фикр кард, ки айни ҳол ба ин гурбача ниез дорад. Куҷое хонда буд ки гурбаҳо асабро ором менамоянд ва ҳатто табобат ҳам мекунанд.

Он рӯзҳо ҳолати рӯҳии Мусо хеле вазнин буд. Барои ором кардани худ рӯй ба шаробнӯшӣ оварда буд. Ӯ ҳашт моҳ мешавад дур аз хона аст. Ҳар баҳор ҳаминтавр ба Русия кор омада тирамоҳ ба хона бармегашт. Дар тӯли ин омаду рафташ ҷангу ҷанҷолҳои оилавӣ чун одат шуда буд. Дар муҳоҷират телефони дастӣ ҳаети оилавии ӯро гоҳ чун асал ширин ва гоҳо то дараҷае талх мекард, ки ҷонаш ба лаб меомад. Бо телефони дастӣ ба ҳамсараш занг мезад ва агар ҳамсараш гӯширо набардорад ба дили ӯ ҳазору як шубҳа меафтид. Пас аз он ки бардошт саволҳо сар мешуданд, «чаро гӯширо набардоштӣ?», «дар куҷо будӣ?», «бо кӣ будӣ?», «ин қадар дастат банд буд?» ва ҳоказо.

Ва агар ҳамсараш занг занаду ӯ набардошт, баъдаш вуруди паемакҳо (смс) чун «чаро гӯширо набардоштед?», «дар куҷо ҳастед?», «бо кӣ ҳастед?», «халал додам?», « дар назди духтаракони хушқадуболо гап зада наметавонед?» ва ҳоказо.

Ин паемакҳо мисли бомба дар сари Мусо метаркиданд. Хусусан аламовар буд, вақте ӯ пас аз меҳнати ҷисмонии вазнин ба хона бармегашту аз хастагӣ хобаш мебурд ва вақте бедор мешуду ин паемакҳоро мехонд.

Муҳоҷират, ва дур будан аз ҳамдигар онҳоро бемор кард. Ҳарду ҳам аз бемории асаб сар карда то бемории фишори хун расиданд.

Ниҳоят рӯзе пас аз нагӯмагӯҳои телефонӣ Мусо ҳамсарашро «талоқ» гуфт. Дар ҳолати асабонияти шадид чӣ хел ин калимаро гуфт худ намефаҳмид. Дар ҳолати «шок» корро партофта ба ҷои хобаш шитофт ва раҳораҳ шароб харида менӯшид.

Саҳарӣ вақте аз хоб хест дар болои сараш гурбачаи хокистаррангро дида аввал ҳайрон шуд. Баъд хира-хира ба едаш омад, ки гурбачаро дар назди мағоза кампире ба ӯ дод.

Гурбача воқеан ӯро ба худ андармон карда хумосашро каме парешон менамуд. Зуд аз мағоза хурокии «вискас» харида овард. Дар зарфе хок оварда дар як кунҷи хона гузошт. Дар косачае об ҳам овард. Пахтачаеро ба ришта баста бо ӯ бозӣ мекард.

Мусо пас аз ду рӯз пас аз ҷанҷоли ҷудоиандоз дубора ба кор баромад. Ҳолати рӯҳии ӯ вазнин буд. Мехост ба коре машғул шуда ҷудоӣ аз ҳамсарашро ба ед наорад, вале аз сараш ин ҷангҷол берун намешуд. Аз гуфтаю аз карда пушаймон буд ва ба ҳар сӯ занг зада илоҷ мепурсид.

Ниҳоят пас аз як ҳафта бо ҳамсараш оштӣ карданд. Муллоҳо гуфтаанд, ки гуфтаи ӯ як талоқ ҳисоб мешавад ва ҳанӯз имконияти ҳифз намудани оилаи онҳо вуҷуд дорад. Он рӯз шодию хушнудии Мусову ҳамсараш ҳадду канор надошт.

Аз хурсандӣ корро партофта ба хона баргашт. Чун ҳамеша гурбачаи хокистарранг дар назди тиреза нишаста берунро тамошо мекард. Шояд омадани Мусоро интизор буд. Вақте Мусо дарро кушода ба хона ворид шуд, чун ҳарвақта ҷуробҳояшро дар байни хона парешон, дар рӯи гилем изи хоколуди пойи гурбачаро дид. Ин бор ба назараш хона бетартиб менамуд. Ҳавои хона низ ба назараш ғализ буд.

Ба сари миз ба хӯрокхӯрӣ  нишаст. Садои «мияв»-и гурбача ба дараҷае ба гӯшаш нафорид, ки нон дар гулӯяш дармонд. Ба косачаи гурбача нигарист. Он пур аз хурок буд.

Пас аз хурок хурда шудан ба ҷои хобаш дароз кашид. Гурбача чун ҳаррӯза ба ангуштони пойҳои Мусо дарафтода онҳоро маҳин мегазид. Гурбача бозӣ кардан мехост. Ба Мусо ин кори гурбача намефорид ва ӯро аз худ дур мекард. Вале гурбача боз ба пойҳои ӯ мечаспид. Мусо ба хулосае омад, ки гурбачаро бояд ба соҳибаш баргардонад.

Мусо соатҳо дар назди мағоза рост истод то шояд он кампирро бинад. Гурбача дар бағал, дар зери пироҳанаш бетоқатӣ мекард. Мехост сарашро аз торикии зери либос берун намояд. Ниҳоят Мусо бетоқат шуда ба наздиктарин бино рафт. Ба долони он даромада гурбачаро сар дод  ва худаш зуд аз наздаш фирор карда ба хонааш баргашт. Акнун дигар дар либосҳояш муйҳои гурбача нахоҳанд буд, ҳавои хона дигар буи саргини ҳайвон нахоҳад кард.

Гурбачаро бошад кампирзан ефта боз дар назди мағоза ба ягон бадмасти дигар пешниҳод хоҳад кард.





Точикон дар наздикихои укенуси Яхбастаи Шимолй

17 10 2014

jhigansk

    Имрӯзҳо дар Русия шаҳраку деҳачае нест, ки пои            муҳоҷири тоҷик нарасида бошад. Аз Сахалин(шарки        Русия) то Калининград(гарби Русия) ва аз                         Мурманск(шимоли Русия) то Оренбург(ҷануби Русия)      бо тоҷик ва хислати тоҷикона шинос ҳастанд.

 

      Чумхурии автономии Еқутистон дар шимолу шаркии Русия ҷойгир буда сарҳади шимолии он то уқенуси Яхбастаи Шимолй мерасад. Тирамохи соли гузашта аввалин бор пои мардикори тоҷик ба Жиганск ном яке аз шаҳракҳое, ки дар шимоли Еқутистон ҷойгир аст.

Мардикорон вакте харитаи ин шаҳракро диданд шухиомез мегуфтанд, ки ба назди пингвинҳо мераванд.

Жиганск дар сохили дареи Лена вокеъ буда, охирин барф дар аввалхои моҳи июл об мешавад пас аз ҳамаги як моҳ боз сардиҳо сар мешаванд. Яхи замин дар моҳи июл танҳо то чуқурии 1-1,5 метр об мешавад. Аз он чуқуртарашро яхи абад меноманд. Мардумони таҳҷоияш эвенҳо ва якутҳо.

Инак ҳавопаймои фарсудаи ЯК-40 бо 12 мардикори тоҷик ба фурудгоҳи ин шаҳрак нишаст. Нишастани ҳавопаймо тарсонанда буд ва чангу губорро ба фазо бардошт. Баробари дидани фурудгоҳи хокй (на асфалтпуш е бетонй) мардикорон бо чеҳраи махзун ба ҳамдигар менигаристанд. Дар нигоҳи онҳо гам, тарс, ноумедй ва пушаймонй ҳувайдо буд. Саркори онҳо — Шариф бо хандаи талх ҳам мегуфт «Оҳ модарчон, ман кучо омадам? Эҳ, хок бар сари пуле..».

Шариф як ҷавони 32-солаи точик, ки ҳам роҳбалад ва ҳам саркори ин мардикорон буд аз тарафи як ширкати сохтмонии русиягй вазифадор шуда буд, ки дар Жиганск як бинои маъмурии сеошенаро дар тули як мох андова намоянд.

Баробари расидан ба Жиганск корфармоҳои рус тоҷиконро даъват карда наздики як соат бо онҳо суҳбат гузаронданд. Онҳо ба тоҷикон аз ҷумла фаҳмонданд, «Мардуми таҳҷоии инҷо якутҳову евенҳоанд. Хамаи онҳо яроки оташфишони шикорй доранд. Омадаҳову бегонаҳоро хеле бад мебинанд. Ваҳшй, майзада ва ебоиянд. Бо онҳо ягонхел доду гирифт е мукотиба нашавад. Хеч кас ба деҳа наравад. Ба магоза лозим шавад чор нафар шуда барои дарозмуддат хариди калон кунед. Дар дигар вакт аз ҷои хоб ва аз ҷои кор берун пой наниҳед…» Ин суханҳо ваҳмро дар дили муҳоҷирон боз афзунтар намуданд. Аз нақли дигар коргарони рус низ бармеомад, ки инчо хеле боэҳтиету ҳушер бояд буд. Онҳо мегуфтанд, ки шабона бачахои таҳҷои омада гаранг мекунанд ва ҳатто милисаҳо, ки ҳамиллати онҳоанд ба ҷинояткории онҳо чашм мепушанд.

Шаби якум гайри мунтазира ором гузашт. Саҳарй ҳама ба кор шуруъ намуданд. Бегоҳ вакте аз кор баргаштанд гирду атрофи ҷои зисти онҳо пур аз одамҳои чашмтанг буд. Ин ҷавонони масту аласти таҳҷои буданд. Тоҷикон ба ҷойҳои хоби худ ҷобаҷо шуда аз берунбарои худдори намуданд. Шаб куфтани дарҳо огоз шуд. Саркори тоҷикон зуд ба зердастонаш телефонй ба тамос баромада аз тинҷ будани онҳо пурсон мешуд ва таъкид менамуд, ки «гов дар диери мардум гусола аст» ва дарҳояшонро ба ҳеҷ кас накушоянд. Нисфи шаб садои доду вой ва шуру магал шунида мешуд.

Саҳари маълум шуд, ки ду коргари русро хуб лагадкорй намудаанд.

Аз тоҷикон ҳеч кас осебе надида буд.

Бегоҳи рузи саввум як нафар муҳочири тоҷике, ки ба тоҷикон хуроки бегоҳирузй мепухт ба Шарифсаркор занг зада аз омадани таҳҷоиҳо баошпазхонаи у хабар дод. Бо амри Шариф ҳама мардикорон корро партофта ба ошпазхона шитофтанд. Бештари мардикорони ҷавон бо дугу пуписа ва муштҳои гиреҳзада мешитофтанд. Шариф онҳо ва дигаронро таъкид мекард ором бошанд ва зинҳор ба ҷанг напардозанд, чунки се тарафи шаҳракро даре иҳота кардааст ва тарафи чаҳорумро ботлок. Чун ҷои гурез надоранд, бинобар ин ягона роҳи онҳо забон ефтан аст.

Баробари расидан ба ошпазхона ошпаз шикоят кард, ки ду нафар таҳҷоиҳо даромада ба деги хуроки у як пораи калони гушт партофтанд ва чун у бо руси бо онҳо суҳбат карда натавонист ба дашному таҳқир баромада рафтанд. Дар айни ин суҳбат таҳҷоиҳо омаданд.

Аз авзоъи онҳо маълум буд, ки ҳушер нестанд. Пас аз дашномҳои болохонадор яке аз онҳо бо номи Хамза бо Шариф ба саволу ҷавоб гузаштанд ва дигарон хомуширо бартарй медоданд. Хамза бо лаҳни дурушт пурсид:

Чаро омадед?Дафъ шавед ба ҳамонҷое, ки омадед!

Омадем, ки ба шумо он бинои сеошенаро ки баландтарин бино дар шаҳраки шумо мешавад ба истифода диҳем. — оромона посух дод Шариф.

Бинои сеошена? Яъне сивилизатсияро оварданиед? Ое медонй, ки ин сивилизатсияи шумо сад сол ҳам ба мо даркор нест!? — бо ҳамон лаҳн идома дод Хамза.

Хайр, чй кунем? Пул кор карда оилахоро хуронем гуфта омадем. — бо сари хам гуфт Шариф.

Пас аз чанд лаҳзаи хомушй Хамза бо шариконаш бо забони худ сухбат намуда баргашта назди тоҷикон омад ва гуфт:

Хуб, мо бо шумо дигар кордор намешавем. То он даме, ки хатогие аз ягон нафари шумо сар назанад. Дар деха шаклу симои ягонтоатонро набояд бинем! Худо накарда агар ягон нафари шумо бо ягон духтар е зани инҷои робита кунад сипас хамаатонро пора-пора хоҳем кард. — инро гуфта Хамзаю шариконаш рафтанд.

Шарифу дигар муҳоҷирон яке паси дигар «уфф» гуфта оҳи сабук кашиданд. Чанде аз онҳо бо асабоният мегуфтанд, ки набояд ба ин дашному лаҳни дурушти онҳо хомуш мемондем ва бояд бо онҳо занозанй мекардем. Шариф бо табассум гуфт:

-Хуб, ҳоло онҳо аз мо камтар ва маст буданд. Аник, мо метавонистем бар онҳо голиб оем. Аммо баъд чи? Фардо тамоми деҳа бо яроки худ ва шояд ҳатто бо роҳбалади милисаҳояш қасосгирй оянд.

Вокеан гапи Шарифсаркор ҷон дошт. Ин суҳбати кутоҳ бо таҳҷоиҳо дар оянда ба тинҷии тоҷикон бефоида набуд. Баъдтар маълум гашт, ки гуштпартои дар дег яке аз расму русумҳои дустонаи мардуми ин диер будааст.

Пас аз ин ба муҳоҷирони тоҷик касе кордор набуд. Онҳо ҳатто дар танҳои ба магозаравй сар карданд. Баъзеи онҳоро бегоҳ пас аз кор дар магозаҳои дуртари дигар гушаи шаҳрак низ дидан мумкин буд. Таҳҷоиҳо бо дидани симои тоҷикй «свои» гуфта эътибор намедоданд. Кариб ҳар бегоҳирузй ва шабонгаҳ гуруҳи Хамзаро дар гирду атрофи ҷои хоби сохтмончиен дидан мумкин буд. Онҳо баъзан меҳмонй ба ошхонаи тоҷикон даромада хурок мехурданд. Ба онҳо бештар нони тоҷикипухтаи ошпази тоҷик писанд буд.

Хар саҳар хабар мерасид, ки шаби гузашта як е ду нафар сохтмончиени русро таҳҷоиҳо задаанд. Русҳо ба дод омада буданд. Дар суҳбат бо тоҷикон мегуфтанд, ки инчо русу тоҷик ҳарду дар як сатҳ қарор доранд ва ҳарду «приезжи», «чужой» (омада, бегона) ҳисоб мешаванд. Шариф ба ин гапи онҳо қоҳ-қоҳ зада хандида мегуфт «умеворам, пас аз баргаштан ба Новосибирски худ тоҷиконро дигар азият нахохед дод», ва ба дил мегуфт «инҷо точикон барои таҳчоиҳо алакай худй шуданд..»

Саҳаре ҳама дар ҷои кор ҷамъ шуданд. Русхо безобита ва дар хашм менамуданд. Маълум гашт, ки шаби гузашта гуруҳи калони ҷавонони таҳҷои ба як манзили зисти онҳо даромада чор нафар сохтмончии русро тули се соат азобу шиканҷа додаанд. Яке аз онҳо бо чашми варамида ва лабҳои аз зарб дарида аз сарвари ширкати худ талаб мекард, то ба у фавран чиптаи ҳавопаймо бихаранд, чун дигар лаҳзае истоданй нест ва мехоҳад баргардад.

Сарварони ширкати сохтмонии русҳо ба ҳукумат ва шуъбаи милисаи шаҳрак шикоят навиштанд. Ниҳоят сарвари ширкат Шарифро назди худ даъват намуд. Дар суҳбат аввал ҳайрон будани худро изҳор намуд, ки чаро таҳчоиҳо ба точикон кордор нестанд ва тули қариб як моҳ то ҳол ягон точикро ангуштаке назадаанд. Сипас гуфт «Мебинам дар қатори зердастони ту, муҳочирони точик чавонони паҳлавончусса кам нестанд. Русҳо ба интиқомгирй омодагй мебинанд, чунки аз ин милисаҳои таҳчои ягон муҳофизатро намебинад. Бояд точикон бо русҳои мо якчоя шуда қасос гирем. Рақамҳои телефонҳоятонро ба русҳо диҳед. Баробари ягон шаб омадани таҳчоиҳо бо зангҳои телефонй ҳамаро ба пой мехезонем ва онҳоро мекубем!»

Шариф пас аз каме мулоҳиза руирост ин таклифи сарвари ширкатро рад карда посух дод:

-Медонед чй, мо бо таҳчоиҳо муносибати хубу дустона сохтем. Онхоро фахмидем ва бехатоги кор карда гаштаем. Инчо Русия Ватани шумост. Гарчанде ки дар ин шаҳрак русу точик дар як сатҳ бошанд ҳам, вале мо шаҳрванди хоричй ҳастем. Конун барои шумо дигар асту барои мо дигар. Чаро моро гам намедиханд? Чунки мо шароб наменушем ва дар кучахо бадмастй намекунем. Чунки мо ба зану духтарҳои таҳчоиҳо кордор нестем. Дилхоҳ нафари русеро, ки таҳчоиҳо задаанд даъват карда пурсучу намоед. Хоҳед фаҳмид, ки уро бегуноҳ назадаанд..»

Сарвари ширкат аз ин посухи Шариф багазаб омада ба у ишораи аз ҳучрааш рафтан намуд. Шариф аз ҳучра берун омад ва ба худ меандешид, ки ое қарори дуруст баровард е на.

Дуртар аз даромадгоҳи ҳучра, дар офтобй, болои курсие як муйсафеди таҳчои менишаст. У бо Шариф алакай шинос буд. Боре барои кашонидани масолеххои сохтмонй ҳамроҳи дигар мардикорони точик ба у кумак намуда буд. Муйсафед баробари дидани Шариф бо табассум уро даъват намуд. Муйсафед чеҳраи маҳзуни Шарифро дида сабаби гамгин будани уро пурсид. Шариф дар чавоб чизе нагуфта танҳо табассум кард.

Муйсафед ба у ишораи дар курсии дигаре нишастан карда сипас гуфт:

Дуруг нагуй. Гамгин ҳастй. Сабабашро ҳам медонам. Он ки шаби гузашта бачаҳои мо русҳоро задаанд. Онхо ягон гунох кардагистанд. Аммо ман ҳар кучое чавонони деҳаамро дидаам таъкид кардаам, ки ба точикон кордор набошанд. Медони ин ҳама бадбинии мо таҳчоиҳо аз кучо сарчашма мегирад? Аз солҳои шуравй. Мо аз сивилизатсияи овардаи онҳо гурехта-гурехта ба ин гушаи хунуки замин расидем. Ин сивилизатсия омаду дар диери мо гавазн, оҳу ва моҳиҳо торафт кам шуда истодаанд. Дар солҳои шуравй дар Екутистон барои дарефти тилло, алмосу еқуту дигар сангҳои қиматбаҳо зиеда аз 15 таркиши ядрои гузаронидаанд. Таркишҳое ба мисли Хиросима ва Нагасаки ва дар шаҳраки Айхал таркиши садамавй, ки таъсираш ҳануз ҳам дар ончо ҳаст. Ин хабарҳоро дар он солҳо ҳатто ҳукумати Еқутистон намедонист ва танҳо дар Маскав баррасй мешуданд. Акнун пиру чавони Еқутистон медонад. Мо намехоҳем гушти гавазну моҳиҳои шуъои радиатсионйгирифта истеъмол намоем. Мо намехоҳем оби нушокии мо ифлос гардад. Дар ин иқлими бе ин хам номусоид, ки дарозумртаринамон 60-солаем ва намехоҳем ин хол боз бадтар шавад. Инро ман як муйсафеди 54-сола ки хама ҳамсолонам хок шудаанд ба ту мегуям. Барои ҳамин аз чавонони мо наранчед. Онҳо шояд дагалу дурушт бошанд, аммо ҳақ астанд».