Зулмоти поёни шаби сиёҳ (поёни достон)

21 02 2015

Пас аз ношто Некрӯзу Аслиддин ба беруни ошхона баромаданд.
Аммо он ду мусофири ҳамсафари онҳо, ки ба ошхона надаромада буданд дар берун набуданд. Некрӯз муҳаррики худравро ба кор андохта тахминан даҳ дақиқа интизори онҳо шуд. Ду се маротиба занги худравро низ пахш кард. Вале касе ҳозир нашуд.
— Аз афташ бо ягон худрави дигар рафтанд. – гуфт Некрӯз ва оҳиста-оҳиста худравро ба ҳаракат даровард.
— Ту онҳоро бо гапҳои сиёсиат тарсондӣ, ана аз бало ҳазар гуфта гурехтанд. – бо ханда гуфт Аслиддин.
Худрав баробари ба ҳаракат даромадан такон хурду муҳаррикаш хомӯш шуд.
— Эх миллати латтамиҷози ман! – гуфта муҳаррикро дубора ба кор андохту илова кард:
— Кайҳо дар сари худрав нанишаста будам, як-як фишангҳои «муфт»-у «ист» фаромуш мешаванд.
— Маълум аст. Дасту поят меларзанд. Маро сиҳат саломат ба назди модари пирам расонӣ шуд. Худо нигаҳбон бошад, дар як ғанабчае, ки дар ҳавопаймо рафтам хоби нағз надидам. – аз тирезаи худрав ба куҳҳои сар ба фалаккашидаи ағбаи Шаҳристон назар карда гуфт Аслиддин.
Некрӯз, ки худравро аз ҳавлии ошхона ронда ба роҳи асосӣ пайваст мешуд, пурсид:
— Боз чӣ хоб дидӣ, Туруш? Дар ҳамон танҳоиҳои муҳоҷират «шизофреник» нашудаи-ку?
— Шояд. Аммо бисёр мехостам аз фурудгоҳ бе ту берун ояму сафарамро бе ту идома диҳам.. – Аслиддин аз қуллаҳои барфпӯш чашм наканда гуфт.
— Эй эй, Аслӣ, ба ман чӣ дахл дорад, ё дар хобат ман ҳам будам? – бо табассум пурсид Некрӯз.
— Бале. – Аслиддин аз куҳҳо чашм канд ва ба Некрӯз нигариста посух дод.
Некрӯз бо ҳамон табассум аз роҳ чашм наканда гуфт:
— Хобатро ба об гӯй мегӯянд. Ҳозир айнан қад-қади дарёи Зарафшон рафта истодаем. Метавонӣ ҳоло ба ӯ гуфтан гирӣ.
Аслиддин ба дарё нигариста: — пас аз се рӯз баъд мегӯям. – гуфт.
Некрӯз гуфт: — Эх Туруш, ту аниқ «шизофреник» шудаӣ.
— Дар хона як оши як ба як фармоиш дода баъд дар сари дастархон… Эй! Роҳ! Гардон! – Аслиддин ба роҳ ишора карда дод зад. Некрӯз чамбаракро зуд ба самти рост гардонида баробари он ба пойфишанги «ист» пахш кард. Худрави боркашони «Камаз», ки аз самти муқобил меомад бо садои занги даҳшатафканаш аз паҳлӯи онҳо гузашта ғурросзанон гузашта рафт. Ронандаи «Камаз» аз тирезааш дуғ зада чизе гуфт. Аслиддину Некрӯз аз тарс «шах» шуда буданд. Рангу рӯи Некрӯз парида сап-сафед гашта буд. Бо ҳарду дастонаш чамбаракро сахт қапида буд ва дастонаш меларзиданд. Ба Аслиддин нигариста пурсид: — Ӯ дод зада чӣ гуфт?
— Нашунидам чӣ гуфт. Некрӯз, ту ба роҳ нигоҳ кун, ба ман чӣ нигоҳ мекунӣ? Гапи маро бо гушонат мешунавӣ, на бо чашмонат. Худо раҳмамонро хурд. Қариб ҳамон таъбири хобам мебаромад. – гуфт Аслиддин.
Некрӯз чизе нагуфта худравро дубора ба ҳаракат даровард.

Дар деҳа хабари худравхарии Некрӯз аллакай паҳн шуда буд ва аз омад-омади Аслиддину Некрӯз хешу табори ҳарду хабардор шуда буданд.
Аз чашмони ҳамсари Аслиддин ашк мерехт. Ин на ашки шодӣ ва на ашки ғам буд, балки барои оши палав пиёз реза мекард. Модари Аслиддин, ки сабзӣ реза мекард ба келинаш рӯй оварда гуфт: — Шуд. Мондагиашро ман реза мекунам, ту рафта дегро мон.

Некрӯз ба зонуи Аслиддин як шаппотӣ зада бо ханда гуфт: — Хез, Туруш! Қариб расидем. Камтари дигар монд. Ин қадар хоб нарав, ки боз ягон хоби дигар набинӣ.
Аслиддин хоб набуд, танҳо чашмонашро пӯшида ба пуштмонак такя зада буд. Ба сухани Некрӯз эътибор надода аз ҷой наҷунбид ва чашмонашро кушоду гирду атрофро назар кард ва боз такя зада чашмонашро пӯшид.
Акнун, ки онҳо аз купрук гузашта буданд дарёи Зарафшон дар тарафи Аслиддин буд. Худрав ба гардиши роҳ наздик шуд. Самти муқобили он тарафи гардиш дида намешуд. Некрӯз боэҳтиёт суръатро каме суст кард. Нохост худраве аз гардиш дида шуд, ки бо суръати баланд ба муқобили онҳо баромад. Суръати баланди худрави муқобил имкон надод, ки аз роҳаш набарояд. Некрӯз фарёд зада аз тарси он ки ба худрави муқобил барнахӯрад чамбаракро ба рост тоб дод. Вақте худрав бо суръати баланд лағжида аз роҳ берун шуд ва ба ҷар сарозер мешуд Некрӯз фарёд зада дарро кушода худро берун партофт. Дигар чизе дар ёди Некрӯз набуд. Некрӯз чаппаю роста шуда ба дарё афтидани худравро надид, аммо садои баланди ба сангҳо бархурдану ба об афтидани он ба гӯшаш расид. Ҳарчанд мехост дод зада «Аслӣ, худро берун парто!» гӯяд, аммо лабонаш ба ӯ итоат намекарданд. Гармии хунро ки сару пешониаш мерехт дар чашмонаш ҳис кард ва каме нагузашта аз ҳуш рафт.

Пас аз чор рӯз.
Муфаттиш дар интизори ба ҳуш омадани Некрӯз дар беморхонаи маркази ноҳия гаштугузор мекард, ки нохост наъраи гиряолуде аз як ҳуҷра баланд шуд, «Парто! Аслӣ, худро берун партооо! Аслӣӣӣ…»

Мардони деҳа таи ин рӯзҳо аз гирду атрофи макони садама сар карда то деҳаҳои поёноб ҷасади Аслиддинро мекофтанд.

Модари Аслиддин дар иҳотаи ҳамсоязанҳо гоҳ ба ҳуш меомаду боз аз ҳуш мерафт.

Ҳамсари Аслиддин аз ақл бегона сухан мекард. Гоҳ худ ба худ чизе гуфта механдид, гоҳ соатҳо ба як нукта нигоҳ карда карахт менишаст.

Ниҳоят хабар расид, ки ҷасади Аслиддинро аз дамоби паси хонаашон пайдо кардаанд.

Реклама




Чаро мо «РӮЗ» надорем?

22 11 2014

Ҳар вақте ки ба «Одноклассники» ворид мешавам ба ман паем меояд, ки фалон рӯз иди фалон кас е басмадон касб. Тасмим гирифтам иди худамро дар «Яндекс» ҷустуҷӯ намоям.
Оваҳ, истед, ки аввал касбамро барои худ аниқ намудан даркор-ку.
Савол: -ман кистам? Е касби ман чист? Барномасоз-иқтисодчӣ? Касбе, ки бо он машғул нестам магар онро «касби ман!» гуфта метавонам? Албатта не.
Пас ман кистам? Кадом идро ҷустуҷӯ намоям? Муҳоҷир? Мардикор? Ғулом? «Иди ғуломон!» е «Рӯзи ғуломон!», не ин хел иду ин хел рӯз аниқ набудагист. Шояд, «Гастарбайтер»?
Хуб, дар «Яндекс» ба ҷустуҷӯи идҳо меравам…

Ба ин рӯйхат нигаред (ҳол он ки онро пурра наовардам):

9 феврал — Рӯзи духтури дандон.
11 феврал — Рӯзи бемор

Тавба, ҳайвонҳо ҳам рӯз доштаанд.
19 феврал — Рӯзи китҳо

Оҳо.
1 март — Рӯзи наркоману наркобизнесҳо

Ваҳ ҷисми беҷон?
2 март — Рӯзи гугирд.
3 март — Рӯзи нависандаҳо
4 март — Рӯзи айнакдорҳо
8 март — Рӯзи модарон
9 март — Рӯзи ди-джей
20 март — Рӯзи ситорашиносӣ
20 март — Рӯзи об
21 март — Рӯзи шоири
23 март — Рӯзи обуҳавосанҷҳо
12 май — Рӯзи ҳамшираҳои шафқат
31 май — Рӯзи тамоку
1 июн — Рӯзи кудакон
1 июл — Рӯзи архитекторҳо
12 август — Рӯзи ҷавонон
13 август — Рӯзи чапдастҳо
30 сентябр — Рӯзи тарҷумонҳо
1 октябр — Рӯзи пирон
5 октябр — Рӯзи омӯзгор
28 ноябр — Рӯзи муҳосибон
29 ноябр — Рӯзи геоморфологҳо
30 ноябр — Рӯзи филҳо
2 декабр — Рӯзи коркунони бонкҳо
3 декабр — Рӯзи ҳуқуқшиносҳо
9 декабр — Рӯзи геологҳо
12 декабр — Рӯзи «псих»-ҳо
13 декабр — Рӯзи аспҳо
…Рӯзи харҳо
…Рӯзи говҳо
….Гусолаҳо
….Қурбоқаҳо
….Малахҳо
……
……

18-уми декабр – Рӯзи Байналхалқии муҳоҷирон. Хайрият. Аммо чаро дар Тоҷикистон барасмият дароварда нашудааст? Мо «гастарбайтер»-ҳо дар Тоҷикистон ид надорем. Рӯзе «Рӯз»-и мо нест. Мо ҳеҷ кас. МОе, ки тарки Ватан карда, дур аз модару падару бародару писар, дар лою гил оғушта ба Тоҷикистон пул мефиристем, «рӯз» надорем. Бо пули МОе, ки тиҷорат дар Тоҷикистон авҷ мегираду сипас ба як-ду нукта ҷамъ шуда «оффшор» меравад, «рӯз» надорем. Бо пули МОе, ки шоҳу гадо дар Ватан нон меебад ва пулфурӯш «тоҷикро мефурушаду урусро мехарад», «рӯз» надорем. МОе, ки аз дасти пулису «скинхед» рӯз, надорем, «Рӯз» надорем.
МОе, ки рӯз надорем, «Рӯз» надорем.
Хуб, бигзор ҳаминтавр бошад.
Аммо хеле мехоҳам як «РӮЗ»-е ҳамчун рӯзи хотира, рӯзи едбуди ҳазорон муҳоҷири дар мусофират ҷондода, дар Тоҷикистон таъин гардад. Ҳазорон муҳоҷире, ки гиребони ҳукуматро нагирифт, то ба ӯро ба кор таъмин намояд, митинг накард, фирефтаи ба ном «инқилобчиен» нашуд, балки бархесту ба суроғи ризқ рафт ва дареғо, ба Ватан дар «сандуқи оҳанӣ» баргашт.

Ҳайкал е пайкараи муҳоҷир барои мо даркор нест. Зиндагонашро монед ба ҳоли худ. Танҳо барои мурдагонаш коре бояд кард, ки шояд ташнаи дуою фотиҳаанд.
Хуб мешуд дар пойтахти Тоҷикистон майдоне таъсис дода, аз тамоми гӯшаву канори кишвар тобутҳои оҳании муҳоҷирони фавтидаю кушташударо онҷо ҷамъ оранд. Рӯи санге исми онҳо сабт гардад ва боз сангҳое дар интизори сабт шудани номҳои нав интизор бошанд. Ва ин макон, макони едбуд ва дуою фотиҳа ба руҳу арвоҳи он ғарибон гардад. Маконе, ки раҳгузаре куҳи тобутҳои оҳаниро дида, лаҳзае сукут намояду ба қадри зиндагию зинда буданаш расад. Маконе, ки муҳоҷире пеш аз фурудгоҳ рафтанаш, даме паҳлӯи тобути ҳамкасбаш нишинаду аз ӯ ед кунад. Илоҳо, ҷояшон ҷаннат бошад…





Бозгашти гамангез ба Ватан

8 06 2009

Мусофирбар пас аз хайрухуши гуселомадагон аз худ дуди сиёхи гализ монда, ба рох баромад. Рох суи Ватан, суи Точикистон. Ахмад, ки дар яке аз курсихои байн нишаста буд, гуё ба бинохои азим, кучахои пахни сермошин, дарахту чангалзорхои Русия хайрухуш мекард ва ба дил мегуфт, ки дигар харгиз ба ин чо барнахохад гашт.

Дере нагузашта мусофирбар аз шахр берун шуд ва нигохи Ахмад ба дарахтони яккачини пахлуи рох бармехурд, ки чангалзоре аз дарахтони бурси хамкад буд. Аз гояти фикр сараш ба дард омада буд. Вокеан аз худ шарм мекард, ки пас аз ду соли мардикорй бо кисаи холй ба Ватан бармегардад. Нихоят аз чомадонаш китоби Дейл Карнегиро гирифт ва хост ба мутолиа машгул шуда, фикрашро андармони чизи дигар кунад. Аммо баракс зур зада мехонду чизе намефахмид ва ба чои харфу сафхаи китоб пеши назараш чехраи пуртабассуми Рита чилвагар мешуд…

Шахри Тоболски Русия. Ахмад дар хонаи духучрагй, ки аз они дусти тотораш, Хамза буд, зиндагй мекард. Садои зангулаи дар Ахмадро бедор кард. Аслан у хоб хам набуд, балки ба фикр гутавар ганаб рафта буд. Бо шиками гурусна киро хоб мебарад? Вактхои охир хобро аз бедорй фарк хам намекард, чунки доим дар андеша буд, ки имруз чи мехурад, аз кучо кор ёбад, чи тавр ба Ватан баргардад, падараш чи тур бошад…

Ахмад дарро кушод ва дар рубаруяш Рита — хохари дусташ Хамзаро бо дугонааш дид. Норозиёна уро таклифи даромадан кард.

Рита ба Ахмад дил баста буд. Аммо Ахмад, хотири Хамзаро дида ба Рита ахамият намедод. Хамза аз Ахмад хохиш карда буд, ки ба хохараш бо чашми бад ва ё дилбарй нанигарад, бинобар ин то хадди имкон у нисбати Рита беэътиборй нишон медод.

Пас аз холпурсй Рита хохиш кард муддате борхалтаи дугонааш, ки аз деха мехмонй омада буд инчо истад, то онхо бо дастхои сабук ба дигар магозахо харид раванд. Ахмад албатта розигй дод. Сипас Рита аз борхалтаи худаш китоби тарчимаи урусии Дейл Карнеги «Как перестат беспокоится и начат жить»-ро дароз карда, таъкид кард, ки онро бодиккат хонад ва сипас ба корковй барояд, чунки авзоъи бечо ва рухафтодаи уро кордехон дида, чавоби рад медиханд.

Ахмад чизе нагуфта, китобро гирифт ва гуё суратхои онро мекофт, варак зада танхо сарлавхахои бо харфи калон навиштаро мехонд. Рита беахмиятии Ахмадро кайхо пай бурда буд, вале ба хар хол атрофи у мегашт ва умедвор буд, ки рузе мерасаду изхори мухаббат менамояд. Рита ба дугонааш ишора кард, ки мераванд. Сипас вакти хайрухуш дар назди дар Рита бозистод ва ба Ахмад боз таъкид кард: «Ахмед, албатта китобро хон. Он ба ман таъсир карда буд ва аз холати рухафтодагй рахонида буд. Ту хеле хароб шудаи. Бисёр фикр накун хамааш хуб мешавад. Мархилаи сохтмон акнун ки барфхо об шуданд, огоз мешавад ва ту кор меёбй. Худро ба даст гир ва коре карда аз ин вазъ баро. Хайр то дидор.»

Ахмад сар чунбонда, пас аз рафтани у дарро баст. Китобро боз каме варак зад, аммо бо шиками гурусна ба у мутолиаи китоб намефорид. Ба ошпазхона рафт ва токчахоро мекофт то чизе хурдани ёбад. Дар яке аз онхо донахои биринч пайдо кард, ки кадом вакт аз сурохии даридаи халтачаи биринч рехта буданд. Донахоро чида ба дахонаш мебурд ва ба худаш рахмаш меомад, ки ба чи руз расидааст. Ашк беихтиёр аз чашмонаш равон мешуд…

Ин буд «нахории» имрузааш. Не, аниктараш хуроки шоми дируза ба хисоб мерафт.

Пас аз «ношто» ба лаб сигори нимкашидаро, ки дируз аз куттичаи назди даромадгох чамъ карда буд, гузошт. Бо ду «зажигалка», ки яктоаш гулхан медоду дигараш гоз сигорро даргиронд ва суханхои Рита ба гушаш садо медод: «…худро ба даст гир ва коре карда аз ин вазъ баро…».

Ахмад дар наздаш ягона максад гузошта буд. Коре карда рохкиро аз Тоболск то Сурагут, ки хамагй 49 рубли урусй меистод пайдо намояд. Дар Сурагут кайхо писарамакаш ваъда дода буд, ки уро ба мусофирбар шинонда, ба Точикистон мефиристад. Ба Ахмад танхо лозим буд то назди писарамакаш расад. Он солхои 1994-1999, ки гуруснагию кахтй сар то сарии Точикистонро фаро гирифта буд мардикорони точик дар Русия то андозае зиёд шуда буданд ва бекорй авч гирифта буд.

Ахмад сигорро хомуш кард ва чашмаш ба борхалта афтод. Диккати уро куттичаи бо акси суратгираки «Полароид» чалб намуд. Ин суратгираке буд, ки он вактхо бо дархол акс тайёр шуданаш ном бароварда буд.

Боз ба гушаш гапхои Рита садо медод. «Чи бояд кард ва чи тавр аз ин вазъ рахо шавад», меандешид бо худ. Ба сараш хархел фикрхо меомад. Ба у хамагй 50 рубли урусй лозим буд. Нихоят бо карори катъй аз чой чахида хест ва либосхояшро пушида, чомадонашро ба сафар омода кард.

Пас аз муддате у дар вокзали рохи охан нишаста интизори катораи Тоболск-Сургут буд. Аз худаш шарм мекард, ки чи тавр у дуздй кард ва чи тавр ба Ритаю Хамза хиёнат намуд. Оре, Ахмад суратгираки «Полароид»-ро рабуда, ба як озари савдогари бозор 50 рубл фурухт…

Мусофирбар бозистод ва аз пеш садо омад, ки хама шиносномахояшонро гирифта фароянд. Инчо сархади Русия — Казокистон буд. Ахмад китоби Дейл Карнегиро пушида, ба дил аз Рита бахшиш пурсид ва кавл дод, ки рузе мерасаду ин рафторашро ислох хохад кард.





«Эхтиёт-ними хаёт» — фаромуш шудааст.

30 05 2009

Чаро бештари мардикороне, ки дар сохтмонхои Русия ба ходисахои нохуш гирифтор мешаванд, точиконанд? Чунин саволро аз дустонамон аз шахрхои гуногуни Русия пурсон шудем. Ва кариб хамаи онхо посухи кутох доданд, ки на хамаи точикон техникаи бехатариро риоя менамоянд. Ва ба сифати мисол хеле наклу факту далелхо оварданд. Инчо якчандтояшро сабт намудем.
Екатаринбург. Бинои чахорошёна. Деворхои он пурра аз бетон (монолит) сохта шуда, дар он сурохихо аз насб намудани тахтачубхо (апаловка) боки монда буд. Мардикорон аз саркор харакхои охани, ки бо хам пайвастшуда, дилхох баланди дастрас мешавад талаб накарда, ба хамон сурохихо меххои охани (аз арматур) мегузоранд. Сипас болои онхо тахтахо гузошта кор мекунанд. Ин амал русхоро дар хайрат монда буд. Саркор низ хурсанд буд, ки мардикорон аз у чизе талаб намекунанд ва худашон хисобашонро меёбанд, вале то он даме, ки аз баландии ошёнаи сеюм мардикори точик афтида сутунмухрааш мешиканад ва сипас дар беморхона чон месупорад.

Дар Маскав се нафар чукури мекофтанд. Ва ба сими баландшиддати барк расида, ду нафарашон чарохати сабук ва яктояшон бо дасту руи сухта чанд мох дар беморхона бистари мешавад.
Дар Сургут ду нафар дар холати кофтани чох дар чукурии тахминан 4-5 метр таги хок монда халок мешаванд.
Дар Нижневартовск як дусти наздикамон вакти вагонхои пур аз сангмайдаро холи кардан таги сангмайдахо мемонад. Уро зуд кофта рахо мекунанд, аммо у чон ба хак супорида буд.
Дар Тюмен мардикорон мошини борбардорро интизор нашуда, болодарихоро(перемичка) ба таври дасти насб кардани мешаванд. Аммо болодари мазкур ки наздикии 200 кг вазн дошт афтида, як мардикор пояшро мешиканад.
Чунин ходисахои
нохуш зиёданд ва кариб дар хамаи онхо саркор, корхона ё хучаинхое ба чавобгари кашида нашудаанд. Як сабаби дар сохтмонхо бештар точикон чалбу таклиф шуданашон арзонии мехнати онхо бошад, дуввум сабаб талаб накардани тачхизоту асбобхо, ки бехатарии коргаронро кафолат дода метавонад мебошад. Хаминтавр точик чону саломатии худро дар хатар монда, хам тез ва хам арзон мехнат мекунад ва кушиш мекунад, ки кордехонро дар ташвиши харидан ва ё овардани тачхизотхо нагузорад.