Музаффар ва «даркушоякон»

20 07 2015

Музаффар, пас аз он ки қурби рубли урусӣ поён рафт ва ҳуҷҷатнигорӣ дар Русия мушкилтар шуд, ба қарор омад дар Тоҷикистон кор ёфта, ба сомонӣ қаноат намояд. Барои ин аз токча дипломҳои чандин сол бекорхобидаашро пайдо кард. Онҳоро пафу-пуф карда аз чанг тоза намуд ва ба ҷӯстуҷӯи кор баромад. Гарчанде, ки ӯ солҳои охир дар сохтмон кор мекард, пайваста аз навигариҳои ихтисосаш ба худомӯзӣ машғул буд. Аммо муҳоҷират ӯро ба он расонд, ки аз соҳаи худ дур гашт ва донишу малакааш аз ҷавонони насли нав қафо монда буд. Музаффар аз рӯи ихтисоси муҳандис-иқтисодчӣ Донишгоҳи Давлатии ба номи Бобоҷон Ғафуровро хатм намуда буд. Ӯ ният кард барои сайқал додани малакаю таҷрибаи худ маҳз дар соҳаи роёна кор ёбад. Аз байн як моҳ нагузашта кори мувофиқи таъбашро ёфт. Вазифаи ӯ гардонандагии торнамои як ширкати хориҷӣ буд. Рӯзи дароз аз интернети бепул истифода бурда «чарида» мегашт.

Боре чашмаш ба торнамои Блогистон афтид, ки онҷо оиди аз тарафи ташкилотҳои байнанхалқӣ таҳти лоиҳаи «Ҳукумати электронӣ» ба ҳамаи ҳукуматҳои шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ройгон торнамо (сайт) сохта додан навишта шуда буд. Муаллифи мақола, блогнавис Рустам Гулов дар поёни мақола оварда буд, ки аз 18 торнамоҳои вилояти Суғд ҳамагӣ 4-тоаш фаъол буданду халос. Ба сари Музаффар як фикр зад ва пагоҳаш роҳи ҳукумати ноҳияро пеш гирифт. Ӯ хеле мехост торнамои зодгоҳаш низ дар қатори дигар торнамоҳо фаъол бошаду аз худ дарак дода истад, ба воситаи он арзу шикоятҳои мардум ба мақомот расад ва умуман дар бораи фаъолияти раиси ноҳия мардум хабардор шуда истад.

Рӯзи қабули шахрвандон буд. Дар даромадгоҳи бинои ҳукумат ҷавоне фарбеҳак тахминан 20-25 сола менишаст, ки шаҳрвандонро ба қайд мегирифт ва бо кадом масъала омадани онҳоро низ сабт мекард. Ӯ шармгин метофт ва аз садои пасту шармгиниаш маълум буд, ба қарибӣ ба ин курсӣ нишастааст. Бисёр ҷавонони деҳа дар орзуи ба мақомот кор даромадан буданд. Баъзеҳо ҳатто омода буданд бо маоши 200-300 сомонӣ солҳо «даркушояк»-и раиси ноҳия шаванд. Онҳоро бародар ё падарашон аз ҷиҳати молӣ кумак карда, маслиҳат медоданд, ки бо дили гарму нарм дарҳоро кушодаю пӯшида гардад, то як рӯз не як рӯз «сабзида» болотар баромадан гирад. Ин ҷавон низ шояд бақарибӣ дастаҳои дарро ба дигаре гузошта, дар назди дарҳо менишастагӣ шудааст.

Пеш аз ӯ мӯйсафеде гуфт, ки мехоҳад дар бораи табобат аз дарди пойҳояш аз раиси ноҳия кӯмак пурсад. Пас аз пирамард ҷавони собиқ «даркушояк» аз ному насаб ва сабаби ташрифи Музаффар пурсон шуд. Вақте Музаффар гуфт, ки мехоҳад оиди торнамои ноҳия бо раис гап занад, он ҷавон ҳайрон-ҳайрон нигоҳ карду сипас ба коғаз «шабакаи интернет» навишту монд.

Дар навбат 4-5 нафар меистоданд, ки ҳамаашон солхӯрда ба назар мерасиданд. Инак навбат ба Музаффар расид. Аз паси дар як нафар, ки кораш боз ҳамон даркушоӣ буд сар берун карда, Музаффарро даъват намуд. Аммо ин «даркушояк»-одӣ набуд. Ба синну соли ҷавониаш нигоҳ накарда аллакай мисли мардони 40-50 сола, ё худ занҳои ҳомила шикамчадор буд. Қошҳои ба ҳам пайвастаи сиёҳу ғафс-ғафс бо сохти шикамчааш ҷӯр буданд. Музаффар ба маҷлисгоҳ даромад. Маҷлисгоҳ пур аз кормандони ҳукумат буд ва дар марказ, дар алоҳидагӣ нафаре менишаст, ки аз раис будани худ дарак медод. Одами паканаи бадқавоқ бо нигоҳи нодӯстона Музаффарро пешвоз гирифт. Музаффар каме даступо хӯрд. Лаҳзае худро дар дарбори амири Бухоро ҳис кард. Ё не, аниқтараш ба қабулгохи як диктатори давлати монархӣ шабеҳ буд.

Кам иттифоқ меафтид, ки ҷавоне ба қабули раиси ноҳия ояд. Чунки одатан ба «қабул» одамони солхӯрда ва калонсол меоянд. Аз ин буд, ки бо дидани як ҷавон аҳли маҷлисгоҳ дар интизоре, ки ӯ чӣ хоҳад гуфт бодиққат менигаристанд.

Музаффар базӯр худро ба даст гирифта, ба сухан даромад:
— Салому алейкум. Чанд сол пеш як ташкилоти байнанхалқӣ ҳамчун кӯмак, тибқи лоиҳаи ҳукумати электронӣ ба ҳамаи шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон торнамо, яъне сайт сохта дод. Аз он сайтҳо имрӯз ҳамагӣ 3-4 тоаш фаъолият мекунанду халос. Аз ҷумла сайти ноҳияи мо низ боре мавод нагузошт ва ҳоло тамоман фаъолият надорад. Ҷаноби раис, агар Шумо ба ин масъала мусоидат намуда, ҳаққи ширкати мобилии Бабилон, барои хостингу домен пардохт намоед, гардонандагии онро чанд муддат ройгон ва бемузд банда ба зимма мегирам.

Раис дар ҷавоб гуфт: — Чанд пул даркор барои Бабилон?
— Аниқ намедонам. Ин масъаларо бо Бабилон маслиҳат кардан даркор. Тахминан ҳудуди 500 сомонӣ дар як сол аст. – ба суоли раис ҷавоб дод Музаффар.

Раис бо абрӯҳои овезену лаби каҷи норизоёна ва бо ишораи дасташ ба як муовинаш фармон дод, ки бо Музаффар дар алоҳидагӣ гуфтугузор намояд. Муовини раис бо Музаффар аз маҷлисгоҳ берун шуданд. Муовин як марди тахминан 50 сола бо муйлабу мӯйҳои сафедидамида буд. Дар роҳрави беруни маҷлисгоҳ муовин гуфт: — Канӣ якбори дигар гап зан, ки чизеро нафаҳмидам.

Музаффар бори дигар гапро сар кард. Ҳанӯз суханашро ба охир нарасонида, муовини раис гуфт:
— Исто, исто. Ҳамин ҷо ист, ҳозир меоям.
Аз байн муддате нагузашта муовини раис бо он даркушояки қошсиёҳ ва боз як ҷавони дигар омаданд. Ҷавони дигар ба қавли русҳо «шустряк» метофт. Чашмонаш ва ҳолати ноороме дошт. Мехост аввалин шуда муамморо пай барад ва аввалин шуда онро ҳал намояд. Саросемавор чизе мегуфт, ки муовин сухани ӯро бурида гуфт:

— Ман нафаҳмидам, ки ту чӣ мегӯӣ, барои ҳамин ин ҷавонҳоро овардам, то онҳо мақсадатро фаҳманд. Акнун, якбори дигар аз аввалаш сар кун.

Музаффар хандаашро базӯр дошта, гапро аз аввалаш сар кард. Ин дафъа низ гапам тамом нашуда, ҷавони «даркушояк» гуфт:
— Биёед назди котиби раис дароем. У ин гапҳоро хубтар мефаҳмад.

Ҳамакаса ба ҳуҷрае даромаданд, ки онҷо боз як ҷавони дигаре менишаст. Пас аз салом муовини раис ҷавонро ба Музаффар ҳамчун котиби раис муаррифӣ карду гуфт:
-Акнун, боз якбори дигар аз аввали аввалаш сар кун.

Музаффар табассум карду гапро сар кард. Инбор кӯшиш кард терминҳоро камтар истифода барад ва возеҳу равшантар фикрашро иброз намояд. Гапамро тамом карду ҳама хомӯш буд. Хомӯшӣ барзиёд давом кард. Ҳама ба Музаффар нигариста интизор доштанд, ки боз чизе бигӯяд. Музаффар лаҳзае дар гуфтаҳояш шак кард. Зуд дар сараш варақгардон кард, то мабодо ягон гапаш ногуфта намонда бошад. Сипас «бо ҳамин тамом» гуфта, интизори андешаҳои онҳо шуд. Котиб хандида гуфт:

-Баъд чӣ? Баъд чӣ фоида мегирем? 500 сомонии пардохткарда кай ва чанд сомонӣ фоида меорад?

Музаффар дар ҳолати ногувор монда чӣ гуфтанашро надонист. Фикрҳое мисли «Шояд ӯ дуруст мегӯяд? Ин ахмақони дунё аз «Ҳукумати электронӣ»-ю сайтбозӣ чӣ фоида мегиранд?» ба сараш мезаданд. Ба саволи котиб ҳанӯз ҷавоб наёфта, ҷавони «шустряк» гуфт:
— Чӣ хел барои як сайт 500 сомонӣ додан даркор будааст? Мана ман ҳам сайт дорам. Имрӯзҳо ҳама сайт дорад. Ягон тин намедиҳем ку. Фақат мегабайти интернет харида, то тамом шуданаша дар сайт гаштан мегирем.

Музаффар пай бурд, ки ӯ сайт гуфта саҳифа дар «Одноклассник»-ро дар назар дорад. Табассум карду пурсид:
— Сайт дар «Одноклассник»? Бубахшед, вай сайт не, вай саҳифа аст. Саҳифа дар сайти «Одноклассник». Озодӣ нуқта те ҷе, президент нуқта те ҷе, азияплюс нуқта те ҷе, суғд нуқта те ҷе, хуҷанд нуқта те ҷе-ро шунидаед? Ин ҳам мисли ҳамонҳо. Шумо фақат ҳаққи бабилонро медиҳед. Баъд хадамоти матбуоти ҳукумат мавод омода мекунаду ман онҳоро дар торнамо мегузорам. Яъне тамоми дунё метавонад бохабар шавад, ки раиси ноҳия ба чӣ кор машғуласт, дар ноҳия кадом корҳо ба иҷро расида истодааст. Ин обрӯи ноҳия ва обрӯи ҳукумату раиси ноҳия метавонад бошад. – Дар ин вақт суханашро ҷавони «даркушояк»-и қошсиёҳ бурида, гуфт:

— Гуш кунед, ако, охир дар ноҳия антени бабилон суст аст…

— Бародар, антени бабилон ба сайт дахл надорад. Ба торнамо метавон тарики дигар симкартхо низ даромад. – Музаффар хандаашро базӯр дошта, фахмонданӣ шуд.
Ҷавони «шустряк» сухани ҳамкорашро бурида, гуфт:

— Истед, ки дар дастгоҳи президент ҳам сайти моро хонда метавонанд?
— Дар тамоми дунё! Дар ҳар ҷое ки интернет ҳаст. – ҷавоб дод Музаффар.
Муовин сарашро хорида гуфт:
-Фикри хуб. Дар бораи маъракаи ниҳолшинонӣ навиштан мумкин.
Котиби раис ба сухан даромада гуфт:

— Дар бюҷет пул нест. Намедонам раис розӣ мешуда бошанд, ё не. Лекин хабарҳоро ҳам худатон менависед.
Музаффар дигар маҷоли хандаашро фурӯ бурдан надошт. Худро аз асри 21 ба асри санг меҳмонирафта мепиндошт. Ӯ гуфт:

-Бародар, ман барномасоз, мутахассиси компютерӣ. Ман журналист не. Шумо бояд хабарнигоре дошта бошед, ки маводро омода карда, ба воситаи почтаи электронӣ фиристад ва ман танҳо онҳоро дар торнамо ҷой ба ҷой намоям. Ва ин хидматам бепул. Кадом ахмақ чунин пешниҳод мекунад?
Котиб гуфт:

— Ин тавр бошад, шумо як мактубу дархост нависед, чунки бедархост пул ҷудо карда намешавад.
Котиб кӯшиш мекард, худро ҷиддӣ ва доно нишон диҳад. Ба ҳар ҳол маълум буд, ки фармондиҳӣ ба ӯ писанд аст.
Музаффар аз ин суол ҳайрон шуда, пурсид:
-Боз чӣ хел мактубу дархост?
Котиб: — Як мактуб аз Бабилон ва дархост дар бораи сайт.

Музаффар: — Бародар, ман намояндаи Бабилон не, мефаҳмед? Масалан, шумо ба телефонии дастиатон худатон пул мемонед, ё бо мактуби хаттии Тселу Бабилон? Дархости чӣ нафаҳмидам?..
Котиб: — Хайр бабилонро монед. Пул ҷудо шавад худатон бурда ба Бабилон медиҳед. Дархост нависед. Ман матнашро мегӯям шумо варақу қалам гирифта нависед.
Музаффар: — Канӣ матнашро якбор гӯед.

Котиб: — Ба раиси ноҳия. Аз шумо эҳтиромона хоҳиш менамоям, ки барои ба ширкати бабилон 500 сомонӣ пардохт намудан ва сайти ноҳияро фаъол намудан мусоидат намоед.

Музаффар дигар намедонист бихандад ё бигиряд. Аз авзоъаш маълум буд, ки торҳои асабаш мисли тори дутор таранг шуданд. Нав фикрашро «луқма карда» партофтанӣ буд, ки ҷавони «шустряк» гуфт:
— 500 сомон? Э ман одноклассник бепул медароям-ку.

Муовин бошад илова кард: — Якбор назди навбатдоре, ки дар даромадгоҳ мешинад рафта аз аввали аввалаш ба ӯ гуфтан даркор, шояд ӯ фаҳмад..
Музаффар, тоқат накарда гуфт:
— Бародарон, мана ин рақами телефонам. Агар мабодо лозим шавам занг занед.
Дигар ба қафояш нигоҳ накарда, аз бинои ҳукумати ноҳия баромада рафт. Вақти аз дар баромадан ба гӯшаш садои ҷавони «даркушояк» мерасид, ки мегуфт, «Бефоида. Дар инҷо «антен»-и Бабилон суст аст.»

Реклама




Як шоми хастагй

13 06 2009

Пас аз кор базур кувват кардем бо пойхои кашол-кашол, то хона расем. Имруз, рузи вазнину серкор буд. Пас аз тайёрии чорруза 48 метри мукаъаб, яъне шаш мошин бетонро хафт нафар кабул кардем. Русхо ва саркорон коил шуданд ва мегуфтанд, ки офарин, имруз шумоён 96 хазор пул кор кардед. Эх, шумо надонед, ки нисфи пул ба кисаи як миёнрав меравад. Хайр донед хам чи коре аз дастатон меояд.

Бо ин андешахои нохуш танхои хастаи худро ба манзил расондему афтодем…

Хама дар хар кунчи хона мурда барин хоб будем. Хеч кас намехохад хуроки шом пазад. Аввал ба акои Муллошо часпидем. Мисле, ки дар афсонаи «Рубох ва зог», рубох ба хотири ба даст овардани панир сурудхонии зогро таъриф мекунад, мо хурокпазии Муллошоро таъриф мекардем. Лекин кор надод.

Акои Муллошо бахона ёфтанд, ки либос шустанашон лозим.

Баъдан «Беспакоится»-ро хохиш кардем, то ягон «фачу лач» пазад. «Беспакоится» — лакаби тозагузошта ба Султон хаст. Чунки у хар боре ба маъшукаи русаш занг занад, «Алло, привет Света, эта Султан беспакоитсa» мегуфт. Харчанд ислохаш мекардем, ки «Султан беспакоитсa» не, балки «Султан беспакоит тебя» , вале боз хамон «Ахмади порина».

Нихоят Султон хурокпазиро ба зимма гирифт ва хама ба корхои худ банд шуданд. Мусо, боз гарки ноутбукаш шуд. Хама бо боз шудани ноутбук медонистем, ки чанги Мусо бо миллатгароёни рус огоз ёфт. Муддате аз сари ноутбук хеста ба машки чисмонй медаромад. Харчанд кадаш на онкадар баланд аст, аммо китфу бозуи калону тавоно дошт, ки пас аз машкхои вазнину тулонй ба даст меояд.

Паффу пуфф карда дар хаво мушт мезад ва ба фикрам, шояд алами шикаст дар чанги интернетиро аз тан мебаровард.

Яке аз орзухои Мусо он буд, ки боре бо скинхедхо рубару шаваду «рекорди» як хамватани мо, ки соли гузашта дар Маскав се миллатгаройро кушта буд ба даст гирад. Вокеан вакте ки дар ин бора дар интернет хонда будем, хама ахсан мегуфтем. У як кахрамон аст барои мо.

Мусоро низ дар форуми интернетй интизор буданд. На танхо скинхедхо, балки дустони хамдилу хамфикри чечению догистонию ингушетй. Кариб хар шаб дар интихо Мусоро модераторони форум аз бахс хорич мекарданд. Чунки бештар ба эхсосот дода шуда, ба кабехтарин лафз аз хафт пушту хохару модари скинхедхо ёд мекард…

Садои акои Муллошо диккати хамаро чалб кард, ки либос навшустаашро ба тор овехта мегуфт, «Ээ, садкаи зани точик шавам, ки рузи дароз аз хамиру гову гусола огоз карда, ба либосшуи тамом мекарду боз шаб хам рохат надошт… Барои як курта шустанам дастонам кариб аз кор бароянд.»

Сипас акои Муллошо, рафта назди Носир нишаста уро ба картабозй даъват карданд. Дере нагузашта доду вояшон баромад, «Носир, бачаи чавонй ва аз ту бояд буи атру хушбуй ояд. Хез рав чуробхою пойхоятро шуй! Эээ, биниям як су истад, чашмонам сухтанд аз буи пой!». Носир хандакунон гуфт, ки чуробхояшро дируз харидаасту наванд ва ба шустушуй рафт.





Духтарбозй — манъ!

13 05 2009

22Мо, як бригада, иборат аз 7 нафар якчоя зиндаги мекардем. Аз байнамон Мусоро, ки нисбатан калонсолтар буд ва бо руси бехтар сухан мегуфт, сардор таъин намудем. Вай одами нарм ва демократ буд. Як муддат чунон хама аз худ рафтем, ки бегох пас аз кор, хама ба сайругашту маъшукабози баромада, дар хона хеч кас намемонд.

Мусо ба ин кори бачахо зиддият нишон намедод ва танхо огох мекард, ки боэхтиёт бошанд ва аз хар гуна касалихо худро хифз кунанд. Аммо кор то чое расид, ки бачахои тахчоии рус наздамон «разбор» омаданд, бо бахонае, ки мо аз худ рафтаем ва дар кучаю паскучахо ба маъшукахои онхо гап мепартоем. Бо гуфтушуниди тулони бе чангу чанчол бо бачахо масъаларо хал намудем. Аммо пас аз ин хам сайругашт ва бечогардии бачахо бас нашуд.

Ва нихоят як бегох Мусо аз интернет дар бораи касалихои венерикию СПИД ба онхо муфассал маълумот дода, ба сайру гашт ва «сайду шикор» баромаданро манъ намуд.

Гаштаю баргашта таъкиду вохима мекард, ки 99 дарсади духтархои ин шахрак беморанд.

Вале худаш як-як назди маъшукааш Надя мерафт. Аз байн як хафта гузашт ва як бегох тараддуди назди Надя рафтан дошт, ки яке аз бачахо норозиёна ба гап даромад: — ако, мегуед, ки 99 дарсади духтарон касаланду худатон кариб хар шаб маъшукабозй меравед… — Мусо дархол шухиомез гуфт, ки хамон 1 фоизи сихат маъшукаи ман аст.

Аммо дертар маълум шуд вай дар фикр гутавар назди Надя рафта ва бо бахонае, ки ман ба дигар шахр меравам бо ухайрухуш намудa баргаштааст ва ба сайри худ низ хотима додааст. Пас аз чанд руз бачахо шухиомез байни хам мегуфтанд, ки сафи бемории духтархои шахр аз 99 ба 100 дарсад расидааст…





Идеяи Муллошо

12 05 2009

KabkАко Муллошои «кабкбоз»(лакаб), як марди тахминан 40-сола, каме соддалавх, аз Точикистон наздамон кор омаданд. То хуччатхояшонро барои гирифтани ичозатномаи кор супоридем, ки он кас тули беш аз 1 мох аз бекори зик шуданд.

Як бегох аз кор баргаштем ва Муллошо хушнуд ва гайримукарарй моро пешвоз гирифтанд ва хатто хуроки шом бароямон пухта буданд.

Табъи хушашонро дида хисси кунчковиамон боло рафт. Яке мегуфт, ки шояд бо хамсарашон тилфунй сухбат карда бошанд, дигаре гуфт хамсоязанаки русро аз балкон гап партофта бошанд, рости ман фикр ба сарам омад, ки шояд май нушида бошанд.

Бекаророна аз худашон пурсон шудем. Дар чавоб: — Як идеяи зур ёфтам, бачахо! Ман дигар дар сохтмон кор намекунам, бас! Бароям рохкиро карз дихед, ман Точикистон
рафта, ду кабк меорам. Хар руз бо кабкхо ба бозор баромада ягон чои серодамро банд намуда, кабкхоро ба чанг сар медихам. Одамон ба куттиям пул партофта чанги кабкхоро мазза карда тамошо мекунанд. Ва агар пурсанд «што ани делают?», чавоб медихам, ки «ээ, ани тансуют»…

Мо базур орамашон намудем ва аз ин фикр боздоштем, бо бахонае, ки кабкхо дар иклими инчо мемиранд.